is toegevoegd aan uw favorieten.

Een jaar onder de Karo-Bataks

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

voor den gambirmaker, nl. het met de voeten wrijven en. kneden en persen en stukmaken van de gekookte bladeren. Het uitgeperste vocht stroomt nu over de plank naar het gootje en valt in een petroleumblik, dat er onder staat om het vocht op te vangen. Dat vocht nu levert de gambir. Heeft het ongeveer een halven dag in het blik gestaan,, dan is het een taaie massa geworden, welke na nog eenige malen geperst te zijn geworden met een eenvoudige pers, in ronde vormpjes gestreken en tot platte koekjes gedroogd wordt- Wij zagen ook den voorraad gambir voor aflevering gereed; de koekjes worden bij honderd stuks in bladeren gepakt, evenals de suiker, en dan naar dc markt of aan anderen verkocht.

De gambirmakers arbeiden allen voor eigen rekening. De eigenaar van den gambirtuin is ook eigenaar van de fabriek. Maar de kooper van de bladeren mag die fabriek gebruiken om zijn blad te verwerken. Hij betaalt daa voor aan den eigenaar een zekere huur in geld of een zeker perc entage van het product. Daar er van staatswege nog geen toezicht is op fabrieken en werkplaatsen, liet de reinheid wel wat te wenschen over, ook de hygienische toestanden zouden verbeterd kunnen worden. Alle gambirmakers hebben een algemeen kenmerk, nl. hunne kleeding; de Meeding is bruin, juist als die van de dwangarbeiders. Men vertelde mij, dat ze hun baadjes en broeken in het gambirvocht doopen, met gevolg deze eigenaardige kleur- Misschien is die gambir ook wel te gebruiken om stoffen waterproof te maken. Probeer het eens man, neem er patent op !

Wij gingen nog even naar het dorp terug. De eenoogige burgemeester had inmiddels jonge klappers laten halen en onthaalde ons op klapperwater en jong klappervleesch met bataksuiker. Een beste man, maar of hij het buskruit zou uitgevonden hebben, als die bekende monnik het niet gedaan had, betwijfel ik. Je hebt hier bi) het pengoeloeschap erfopvolging. De oudste zoon volgt den va-