is toegevoegd aan uw favorieten.

Algemeene geschiedenis in beknopten vorm

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

ander deel het tot domein (goed van den landsheer) maakte.

De meeste Franken waren in het eerst kleine grondbezitters, Deze toestand veranderde onder de burgeroorlogen der Merovingers en door den druk van den heerban. De heerban was het recht van den koning, om ieder vrij onderdaan tot krijgsdienst op te roepen. In vroeger tijden hadden de Franken den last van den oorlog niet gevoeld, omdat de oorlogen slechts kort duurden. Hierin was evenwel verandering gekomen, toen de koningen hunne tochten veel verder uitstrekten dan vroeger. Nu woog de buit niet meer op tegen de schade, en het verzuimen van den heerban kostte twintig koeien. Deze achteruitgang in het geldelijke veroorzaakte, dat de kleine landeigenaars (gelijk vroeger de Plebejers bij de Patriciërs), in schuld kwamen bij de grootere bezitters. Zij zagen zich genoodzaakt dezen hun grond af te staan en pachters op hun vroeger eigendom te worden. Zij waren dus nog vrij, maar zouden op den duur die vrijheid niet behouden. Bij de onzekerheid en woestheid der tijden zagen zij zich genoodzaakt de bescherming van een aanzienlijk heer te zoeken en zich als hoorige of lijfeigene onder hem te stellen.

Zoo verdween de stand der gewone vrijen en hadden de groote landbezitters te bevelen over eene afhankelijke bevolking. Zij leefden niet rustig op hunne goederen, maar bevochten elkaar onophoudelijk.

Aan dien verwarden toestand werd een einde gemaakt door Karei Martel. Hij verzekerde zich namelijk tegen de machtigste en gevaarlijkste heeren van den steun der overige aanzienlijken, door hun groote landgoederen levenslang in gebruik af te staan, mits zij hem krijgstrouw betoonden met hunne ondergeschikten. Dit is het begin van hetgeen men later het leenstelsel heeft genoemd. Het land heette het leen, de gever leenheer, de ontvanger leenman of vazal. De leenman kon weer een deel van het gekregen leen aan een ander geven; zijn leenman heette dan achterleenman.