is toegevoegd aan uw favorieten.

Leven op Java

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

andere politieke partij zijn aangesloten dan de laatste. In Multatuli's tijd was dit reeds te zien — een conservatief was als zoodanig verplicht zijn stem te geven aan het Cultuurstelsel, een liberaal moest vóór vrijen arbeid zijn — en 't is nog steeds te zien. In De Standaard wordt — niettegenstaande den „Godsvrede" — nog steeds geschreven over „giftig opzet", wanneer een maatregel, die niet past in 't anti-revolutionnair systeem, door „de linkerzijde" wordt doorgevoerd; door de liberale „pers" wordt daarentegen de rechterzijde bij haar lezers verdacht gemaakt omtrent de beweegredenen der coalitie-leden. De volksbladen volgen eveneens de algemeene gewoonte. Het resultaat is — om het in weinig woorden te zeggen — dat de menschen nog steeds weigeren elkaar en elkanders motieven te begrijpen of ten minste te waardeeren en dat hierin voorloopig niet veel verbetering is te verwachten.

Ook Multatuli is, dunkt mij, niet altijd rechtvaardig geweest bij de beoordeeling van de motieven zijner tijdgenooten. Uit zijn briefwisseling b.v. met S. E, W. Roorda van Eysinga (uitgegeven door M. Douwes Dekker, geb. Hamminck Schepel, Amsterdam, 1907) heb ik den indruk gekregen, dat hij mannen als Van Gennep, Quack, Wertheim, Stieltjes, Kern, leden van „de MuLTATiJLi-commissie", en veel andere zijner tijdgenooten onbil-