is toegevoegd aan uw favorieten.

Honderd brieven aan de redactie van het Bataviaasch Handelsblad

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

s

Het viel me op, dat drie Kromo's in 't district de baas speelden.

Ten eerste Sie Hardjotenojo. Deze brave was Doopsgezind, Katholiek, Mohamedaan en opium-schuiver, en op een gegeven moment kwam hij ook aanzetten met Sadrach, een Christen uit Banjoemas, die er een eigen maaksel Christendom op na houdt.

Op een keer huiszoeking doende, vond ik in zijn groote houten kist heel gezellig bijbeltjes, rozekransen, kitabs en — een paar opiumpijpen bij elkaar. Hij was een bizonder algemeen ontwikkeld man, en glad! neen maar. Ik heb hem maar ééns voor 3 maanden de pot in kunnen helpen, wat erg pleit voor mijn domheid en zijn slimheid, want eigentlijk moest hij er aldoor zitten.

De tweede van het driemanschap was Raden Sastro, dessahoofd, de rechterhand van den wedana, asjeblieft. Sastro hielp het brave districtshoofd altijd uit den brand; die luie vrouwenjager zetelde in grootheid in zijn pendopo, en Sastro zocht en vond altijd katrangan. Degene, die zoo brutaal was om zonder vergunning van Sastro te stelen, was er gloeiend bij. Een van de dochters van Sastro was natuurlijk bijwijf van den wedana.

De derde was Kromodihardjo, óók een merk. Raden Sastro had drie vrouwen en drie mooie huizen, maar gegoed was hij niet. Eindelijk kwam hij in 't gevang, maar hij werd door den landraad vrijgesproken. Een van de bijzitters had krachtig voor hem gepleit. Zeker 400 menschen stonden voor het landraadgebouw verzameld. Ik heb nimmer zoo'n belangstelling bijgewoond. Enfin, de brave werd vrijgesproken; maar öf zijn prestige had een geweldigen knak gekregen, dan wel hij was voorzichtig geworden; van den ex-petinggi had ik niet veel last meer.

Ik zocht me een aap naar de welvaart van Kromo in dat district. Op een gegeven moment ging ik overstag, want ik las, dat de kedelé ƒ 7.80 de picol deed, en Kromo kreeg niet meer dan ƒ 3.20. De Chineezen waren fel op 't product, maar mochten 't district niet in, en nu hadden zij een Armeniaan in den arm genomen en deze monopolist betaalde ƒ 3.20. Ik gaf aan 30 Chineezen passen en dadelijk was de prijs ƒ 6.80, / 7 de picol. Met de kapok ging 't net eender; als Kromo palen ver zijn product over de beroerde wegen van het land van Perspomp gepicold had, liet hij voor eiken prijs zijn product los; en de padi-prijzen gingen onmiddellijk 40 cent de picol naar boven van af het oogenblik dat John een pas kreeg naar't district. Ja, kleine rijstopkoopsters hadden schade; die kochten de padi op, stampten het product