is toegevoegd aan uw favorieten.

De varianten van Vondel's Palamedes

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

het voornaamste vermeld, wat in ons land aan onderzoek omtrent het stilum-vertere is gepubliceerd.

Behalve hetgeen er in dezen betreffende Vondel is verricht. Hierbij moeten we iets langer stilstaan.

In de eerste plaats dan hebben we te noemen hetgeen Van Lennep hiervoor heeft gedaan. In zijn groote Vondel-uitgave heeft hij bij Palamedes de voornaamste varianten naast den tekst doen afdrukken; en ze hier en daar van aesthetisch-critische aanteekeningen voorzien. (Ook van andere gedichten worden (in de Nalezingen) verschillende redacties gegeven). Het is kenmerkend voor den „lettré" van Lennep, zooals hij hierbij te werk gaat. Hij heeft ongetwijfeld wel gevoeld, dat men in een groote, op het praedicaat „wetenschappelijk" aanspraak makende uitgave, ook varianten behoorde op te nemen. Het zorgvuldig vergelijken van verschillende uitgaven, en het peuterig aanteekenen van halve en kwart-regels onder aan de bladzijde, is echter geen werk naar zijn smaak. Nu doet hij aan de eischen der wetenschap deze concessie, dat hij bij een enkel tooneelstuk bij den tekst de varianten geeft — en niet eens alle varianten — want van de angstvallige nauwgezetheid van den vakman, die „dood" blijft op een letter, houdt hij niet — maar, dit moet men toestemmen, wat hij geeft, is wel het voornaamste, althans 't voornaamste uit een aesthetisch oogpunt gezien. De taalkundige en orthografische varianten komen minder tot hun recht.

En waar hij nu zich toch met dat aangeven van varianten bezig houdt, is het geheel iets in zijn geest, zijn soms bewonderende, of goedkeurende, niet zelden berispende en hoonende opmerkingen er bij te geven — opmerkingen, die veelal zijn ontwikkelden smaak, vaker zijn zin voor logica blijken doen. Nu, die laatste eigenschap heeft bij Vondel, toen hij aan het „omsmeden" was, ook voorgezeten — we komen in deze Inleiding nog eens daarop terug —en zoo kan van Lennep dikwijls een variant van eene „bonne marqué" voorzien.

Thans rest nog te vermelden, wat Prof. Kalff in dezen heeft verricht. In het Tijdschrift voor Nederlandsche Taal- en Letterkunde deel XV 1) plaatste hij eene studie getiteld „Vondels zelfcritiek,''

i) Blz. 34 — 51; vervolgd op blz. 108—121.