is toegevoegd aan uw favorieten.

De varianten van Vondel's Palamedes

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

dat te geval, ten geval wordt — en allerleyds, allerleis (ons allerlei) en outaer (of outer) altaer — geregeld d. w. z. tallooze malen; 1)

— dan reken ik met deze aanwijzingen wel te mogen volstaan — om over te gaan tot de bespreking van eenige substantieven, die, óf omdat ze in onbruik waren geraakt, óf omdat hare beteekenis eenigszins was veranderd, bij de herziening vervangen werden.

Allereerst dan weer de zelfst. nmw. met veranderd prae- of suffix. „ Verstand 2) wordt, tot een klein voordeel van 't vers, „bestant", regel 763 „detuygen mijne jonst, waerdoor ick ben genegen" wordt beter klankgeheel door de verandering van be- in getuigen — in verband met de moderniseering van jonst tot gunst', de verandering van onbenoegen 3) in ongenoegen, die van bederf in verderf 4) zijn vrijwel onbeteekenend — voordeel brengen ze zéker niet-, in regel 1571 wordt drommels — dat echter in Lucifer nog voorkomt

— drommen. We vinden razerij. . . . naast razernij. . . . „tusschen welke Huyd. (1 236) een willekeurig onderscheid maaktschrijft v. Heiten 5); Vondel gebruikt de beide vormen door elkaar, in vroegere en latere werken, maar verandert toch meestal bij zijne herzieningen raserij in razernij. 6) De verouderde vorm slaevoen verdwijnt — benevens het on-nederlandsche Maer — als „anrede" in regel 473:

1625. 1652.

Diom.

Wie sal de bode sijn? Wie zal de bode zijn?

UI.

Maar een Trojaens slaevoen, Een slaef uit Priaems stadt,

1) Op deze verandering komen we terug in hoofdafd. III.

2) 1156 — ons „verstandhouding." De vorm met ver- wordt later de alg. gebruikelijke, zie b.v., om 2 proza-voorb. te noemen. Vondel uitg. Unger 1660—1662 blz. 99 regel 10. en Hooft, N. H. folio 2.

Nog een ander v.b. vindt men aangehaald in 't „Middel- en Oudned. Wb." v. Oudemans (VII—521).

3) 1634-

4) 1664.

5) V.'s Taal blz. 72 — Gaelerij en gaelderij noemt hij hier ook ; zie hiervoor b v. Grol 330 (1629, 1644—1650.)

6) B.v. 1092, 1579. Maar tn 2194 blijft de vorm zonder ».