is toegevoegd aan uw favorieten.

De varianten van Vondel's Palamedes

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Penelope met eeri1 hoop verliefde vrijers . . . becingelt, en omheijnt wordt: omcingelt en bezet). Klinkdicht 5 (— sijn' keel was schor, en flaeu wordt: de keel ging schor, en flaeu). inhoud (in sulek een aensien en grootachtbaerheyd gekoomen wordt: tot zulck een aenzien en groot achtbaerheit gestegen) e. a.

Begonnen we dit hoofdstuk met de aanwijzing van eenige plaatsen waar Vondel door strikt-logische overwegingen geleid, veranderingen maakte, die niet van veel aesthetische zelfkritiek getuigen, nu mogen eenige tientallen bewijzen volgen, dat hij ook zeer vaak op artistiekjuister wijze een vroegere uitdrukking weet te verbeteren.

De titel van dit hoofdstuk „Streven naar juister uitdrukking" is er, ik wees er reeds terloops op, een van verre strekking. Ja, indien iemand wilde beweren, dat men onder dit hoofd ook de wijzigingen, die eene grootere welluidendheid en eene grootere natuurlijkheid beoogen, behoort te betrekken — we zouden hem, in hoogste instantie gelijk moeten geven. Immers: de veranderingen ook op dit gebied duiden erop, dat de dichter het gevoel, dat in hem leefde niet in volle schoonheid zag weergegeven in de neergeschreven woorden: de weergave was dus niet . . . juist, après tout! waar ieder mensch een bepaald gevoel slechts op één wijze, (voor hem de éénig ware) kan uiten. Het spreekt echter vanzelf, dat wij bij onze indeeling de consequentie niet zoover zullen drijven! Ons pogen om de wijzigingen die we aanteekenden, te systematiseeren, kan — 't blijkt hier duidelijk — nooit een volkomen geslaagde worden — de vermetelheid, die er ligt in het wetenschappelijk, systematisch, indeelen van de verschillende gedachtegangen van iets zoo ón-systematisch als een dichter, draagt hare straf in zich. Waar we spraken over de veranderingen uit eenig grammaticaal beginsel aangebracht — daar kon systeem voldóén; want er was systeem in 't aanbrengen van die wijzigingen zelf geweest. Hier, waar we naderen tot de geheimzinnige wonderen van 't zich uit-zingen eens dichters, moet iedere systematiseering een benadering blijven.

Komen we dan tot de artistiek-juister gemaakte regels, d. i. dus

grooteren indruk. Bovendien was klip en rots een duidelijker uitdrukking van de gevaren van Charybdis, dan woest gesteente.