is toegevoegd aan uw favorieten.

De varianten van Vondel's Palamedes

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

onafhankelijk van het gevoel, dat den dichter daarbij bezielde, deze schoonheid? Ik zou geneigd zijn het te gelooven — ja, ondanks die fijne verbetering van was in ging in dienzelfden regel, die toch schijnt te getuigen, dat Vondel hier bijzonder goed „gestemd" was. Doch — hoe is dat ging hier gekomen ? Doordat den dichter, dezen regel aandachtig nalezend, als een lichte bliksemstraal dit verrukkelijkplastische woord door het hoofd schoot ? Helaas ik moet het — en zeer mijns ondanks — betwijfelen. Op grond van al wat ik van Vondel's werkwijze zag, meen ik eerder te moeten komen tot deze voorstelling: was oordeelde hij een te slap woord. Er moest dus een ander voor in de plaats. En nu, opzettelijk zoekend, deed hij de — zeker schóóne — vondst: ging! Al getuigt dit van een fijnen, poëtischen geest — 't is toch een andere gang van zaken dan we oppervlakkig geneigd zijn ons te denken. De schoonheid in Vondel zien we in beide voorstellingen, zeker, de onbewuste schoonheid komt zoowel in de eene als in de andere aan den dag . . . maar onder verschillende gedaanten.

Van de Hooft-varianten heb ik geen speciale studie gemaakt — Maar uit wat ik ervan zag, én uit den indruk dien de heele dichterpersoon Hooft op mij maakt, zou ik geneigd zijn te concludeeren, dat Hooft, de bedachtzame artist gewoonlijk te werk ging, zooals we hier in dit eene geval-van-^/'n^, Vondel zien doen. Met meer aandacht voor het klankgeheel, — en met vrij groote onverschilligheid voor zwaar-op-de-handsche grammatica! Hooft is het type van den verfijnden Noordnederlander: bedachtzaam, als een Noordnederlander is — verfijnd door zijn uitheemsche cultuur. Vondel is de driest-doordravende Vlaming — met bezieling zich uitend; maar ook met een soort van blinden hartstocht principieel te werk gaande bij het wijzigen van zijn werk. Zélden, heel zelden, gunt hij zich — zooals hier — den tijd om zich geheel in 't eigen werk van vroeger te ver-diepen. 1)

Toch is mij Vondel liever dan Hoofd. Sélysette, de Onbewuste Schoonheid, gaat ook voor mijn gevoel, boven Aglavaine, de Bewuste!

Laat ik dan nu voortgaan met het aanwijzen van eenige gevallen, waarin V. zich m. i. op sierlijker zegging toelegt.

i) Zie Dr. G. Kalffs vergelijking van Vondel en Hooft in Vondets Leven.