is toegevoegd aan uw favorieten.

De toekomst der maatschappij

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

de waardeering van haar toekomst-getuigenissen steun moeten zoeken in de moderne psychologie, wier kritische zin zal scheiden tusschen hoe de mensch het waarschijnlijk — en: hoe hij het wenschelijk acht dat de toekomst zich zal ontwikkelen: een van de grootste struikelblokken bij de schouwing van wat nog vóór ons ligt!

V.

Doch waartoe dit alles? Heeft het pogen, aan de sfinx der toekomst een deel harer raadselen te ontfutselen, wel eenigen zin? Wat is het nut van toekomstbeschouwingen ?

Wij hebben de plicht ons bezig te houden met de toekomst, en ons af te vragen, of het beeld dat zi$ ons biedt, ons wenschelijk voorkomt of niet. Waar het ons bevalt, kunnen wij misschien de verwezenlijking bespoedigen en in de hand werken; waar het ons pessimistisch stemt en over de waarschijnlijke wereld onzer kleinkinderen het hoofd doet schudden, moeten we trachten te voorkomen door in het complex der voorwaarden, waaronder het noodlottig gevolg zal intreden, verandering te brengen: het tijdig verzetten der wissels, naar het schoone beeld van Quack. En zelfs waar de gevreesde ontwikkeling ons onvermijdelijk lijkt, mogen we niet met de handen in den schoot zitten, maar moeten we pogen zooveel mogelijk de leiding te nemen „to make the best of it."

Te vaak ontmoet men toekomstyrees: men wil het komende onvermijdelijke niet zien, omdat het ons een ramp en een ongeluk voor de menschheid toeschijnt. Tegenover dergelijke struisvogelpolitiek klinke het gebiedend: ingrijpen! Men heeft zich gewend 's menschen invloed als vormgevende kracht der toekomst uiterst gering te schatten; en inder-