Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

nieuwde met een der ingezetenen van laatstgemelde stad (een Rus), op wiens scherpzinnigheid en juist oordeel over Russische toestanden ik vroeger reeds opmerkzaam was gemaakt. Van dagelijksche onderwerpen kwam ons gesprek op de nihilisten, en de, in de laatste dagen verspreide, ware en onware berichten over de herhaling van nihilistische woelingen hier te lande, schenken mij eene gelegenheid, een kort overzicht van dat onderhoud te geven.

Mijne eerste vraag was, of hij geloofde dat het nihilisme een gevaar voor den Staat opleverde, in dien zin, dat te vreezen was dat het ooit eene omwenteling in het leven zou kunnen roepen, welke het tegenwoordig staatsverband aan het wankelen zou brengen, zoodat de nihilisten, al ware het maar voor korten tijd, eene soort van „commune" in het leven zouden kunnen roepen.

Zijn antwoord was kort: neen. Ik geloof in de allereerste plaats — zoo begon hij dit nader uiteen te zetten, — dat men niet lang in Rusland behoeft te hebben vertoefd om te gevoelen, dat het Russische volk thans nog te weinig is ontwikkeld om eene staatkundige meening te hebben. Velen, die het volk bestudeerd hebben, twijfelen er zelfs aan of, indien de beschaving reeds zoover gevorderd ware dat eene politieke meening kon bestaan en zich openbaren, het volk zelf wel lust zou hebben, zich met de oplossing van sociale vraagstukken in te laten. Ik geloof dat dit niet zou kunnen uitblijven, omdat zoo dikwijls van de wijze van regeeren de dadelijk zichtbare welvaart van het volk en van den individu af hangt; doch hoe dit ook moge zijn, zooveel is zeker, dat, er gebeure wat er wil, de Czaar en de autocratie, in de eerste toekomst althans zeker, door het volk zullen worden gesteund.

De Russische boer is tot op zekere hoogte gedwee, bezit grooten eerbied voor, en zelfs gehechtheid aan zijn meerdere, die hem goed behandelt, en vooral is hij uitermate practisch. Wat ook het onderwijs, dat langzamerhand tot hem zal doordringen, van hem moge maken, den practischen zin, dien

Sluiten