Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

deling hier eene minder warme ontvangst dan vroeger, begint de Rus hoe langer hoe meer de producten des lands te verkiezen boven de vreemde, zelfs als de qualiteit minder goed en de prijs hooger is, en huldigt men de leer dat Rusland gioot genoeg is om zich zelf te zijn. Aangezien het een land is van tegenstellingen, van uitersten, wint deze richting meer en meer veld, en kan men nu wellicht reeds zeggen dat de geiechtvaardigde nationale trots weldra nationale overmoed zal worden.

Het verschijnsel staat in rechtstreeksch verband met de binnenlandsche politiek. Nog elk jaar wordt op den i/i3den Maart de nagalm gehoord van den kreet van afschuw, die in 1881 op dien dag door het geheele land aangeheven werd. Telkens blijkt het dat de indruk, door den vorstenmoord teweeggebracht, zóó diep was, dat daardoor een geheele ommekeer gebracht moest worden in de meening en in de gedragslijn der heerschende klassen. Over de denkbeelden der zoogenaamde „Petersburgsche partij", door welke Europa tot voorbeeld werd genomen, sprak men het anathema uit: de slavophiele ideeën van Aksakoff werden van dien tijd het evangelie.

Dienovereenkomstig gaat het hedendaagsche Rusland uit van de stelling, dat het rijk moet geregeerd worden geheel onaf hankelijk van het overige Europa. Dit kan op technisch, wetenschappelijk en financieel gebied diensten bewijzen, doch het godsdienstig verlangen der menschelijke natuur kan het niet bevredigen, de hoogere roeping der menschheid kan het met vervullen. De vermeerderde stoffelijke welvaart in Europa strekt — volgens deze redeneering — tot nadeel van de zedeleer en den eerbied voor het hoogere zielsleven, en het westen sluit met angst de oogen voor zijn proletariaat, uit hetwelk een modern wandalisme dreigt te zullen voortspruiten. Redding voor Rusland, veiligheid voor het leven van den Tsaar is alleen te verwachten van de gedachten, gekweekt door den Slavisch-nationalen geest, ten nauwste verbonden met het Grieksch-orthodoxe geloof.

Sluiten