Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

werkingen dienen. Wilden wij dus die bewerkingen in de volgorde, waarin ze verricht worden, als grondslag voor de rangschikking der te bespreken werktuigen kiezen, dan zouden wij dikwijls in herhalingen moeten vervallen. Wij deelen daarom ons onderwerp in naar de typen deimachines, naar het werktuig of gereedschap waarvan ze zich bedienen en zullen dus achtereenvolgens spreken over de zagen, over de werktuigen met ronddraaiende beitelhouders, over boormachines, steekmachines, draaibanken.

CIRKELZAGEN.

De zaagmachines in de fabrieken voor houtbewerking zijn cirkelzagen en lintzagen. Het meest karakteristieke der eerste wordt door den naam aangeduid, zieFig. 4. Een cirkelvormig blad, aan den omtrek van zaagtanden voorzien, is gemonteerd op een horizontale as, die in twee kussenblokken rust, welke onder de tafel der machine bevestigd, zijn In die tafel is een gleuf, waardoorheen het bovenste gedeelte van het zaagblad steekt. Over de tafel heen, wordt het hout tegen de zaag in geschoven. Het zaagblad is zeer verschillend van grootte. De handelaars geven de middellijn van de kleinste aan op 4 Eng. duim (ongeveer 10 centimeter) en die van de grootste op 60 Eng. duim (ongeveer 152 centimeter) Het getal omwentelingen van een zaagblad van 90 centimeter diameter bedraagt 1000 per minuut, zoodat daaruit een omtreksnelheid van 47 Meter per seconde kan berekend worden; er bestaan echter machines, waarbij die snelheid tot 60 Meter stijgt. Uit Fig. 5 is te zien, dat ook bij deze zagen de tandvorm zeer belangrijk afwisselt. Evenals bij de raamzagen richt deze zich naar de soort van hout, die er door bewerkt moet worden.

Het zaagblad wordt op de as eenvoudig vastgeklemd tusschen twee schijven, waarvan de eene schijf dikwijls ^én stuk met de as uitmaakt, zie Fig. 6. De andere wordt tegen het blad geklemd door het krachtig aanhalen van

Sluiten