Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

ellende die wij niet gepoogd hebben te keeren, te jammeren over de domheid en slechtheid der menschen als wij niets hebben gedaan om hen verstandiger en beter te maken Wij staan voor geweldige, massale verschijnselen, waartegenover het individu zich machteloos gevoelt. Maar elk individu, dat niet behalve machteloos, bovendien nog willoos is, kan door samenwerking met anderen, even machteloozen, een nieuwe massale macht scheppen die de oude vernietigt. Misschien zijn er onder u die vroeger hebben geglimlacht over de „onbereikbare idealen" van pacifisten, socialisten en dergelijke droomers. Welnu, het was de schuld van dien glimlach dat die idealen met reeds lang werkelijkheid werden. Werkt dan van nu af mede, zooveel ge kunt, om het massaal verlangen naar vrede en recht vorm te geven, want op den uitgesproken, onafwijsbaren wil der volken zelf moet de kuituur der toekomst berusten. Niet een verbrokkelde beschaving van vijandige naties, maar de kuituur eener eendrachtige menschheid. Ziet, voor die kuituur der menschheid strijden, naar zij allen zeggen, op het oogenblik millioenen op de slagvelden van Europa. Laten wij er voor strijden op onze wijze, misschien zal het dan ééns blijken dat zij, ondanks hun verdwazing, in hoogeren zin toch gelijk hadden en niet tevergeefs hun bloed hebben vergoten.

Sluiten