Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Grondstoffen voor de anorganisch-ckemi- da scho grootindustrie zijn, behalve koolstof in de haar verschillende vormen, in hoofdzaak: sc zwavel en zwavelhoudende ertsen, ammo- dc riiak, zout, kalk en salpeter. Het verwerven le van zwavel zal vermoedelijk wel steeds lij gebonden zijn aan een doeltreffende orga- g< niaatte der verbindingen met het buiten- zi land, maar voor da andere grondstoffen le hebben wij hot materiaal in onbeperkte hoe- b< veelheden en is het uitsluitend de oplossing v< van het vraagstuk om, door vervolkomening van de chemisch-technischo arheidsmetho- m den, het in den gevraagden vorm over te st yoer.en.

Ik bedoel het volgende: * Koolzure kalk vinden wij als scholpen di aan ons zeestrand. Door matige hitte wordt hieruit de kalk gewonnen. Van het di zout zijn machtige lason in onzen Ooste- ir lij ken bodem gevonden; ammoniak kan ir weliswaar als bijproduct door de gasfabiie- u ken geleverd worden, maar aangezien een belangrijk deel daarvan voor kunstmeststof ir moet gereserveerd blijven, zal de grootin- ls dustrie naar een andere bron moeten uit- C kijken. J Het ia nu inderdaad mogelijk onze ammo- N E!ak direct ntt de stikstof van de lucht en D uit waterstof, welk laatst gas gemakkelijk h en op verschillende wijze uit water kan n worden bereid, synthetisch op te bouwen. e: Dezo methode verdient de aandacht, om- b dat zij gebaseerd is op bet gebruik van g katalysatoren of contactsioffen, die in ge- k ringe hoeveelheden aanwezig, een .go- u v.cnsehto reactie in het leven roepen, zonder er zelve bij te gronde to gaan. Het is r wol vanzelfsprekend, dat men er in de tech- s niek op uit zal zijn, om juist deze katalyti- g scho Bïooessen to verwezenlijken, omdat ze li ons in staat stelten, met zeer weinig c vreemd o stof of energie eou f gewenscht proces to doen plaats vinden. ï Verder moet het mogelijk zijn, om uit am- c moniak langs katalytisehen weg en onder medewerking van de zuurstof van de lucht t s a l p e t e r a u u r te bereiden en daarmede | zou dé behoefte aan de allerbelangrijkste 1 grondstoffen gedekt zijn. '

Bij de organisch-chemische grootin- » öustrieën zijn onzo grondstoffen öf pro- 1 dticten, die onzo eigen bodem in voldoende mato kan leveren (aardappelen, beetworte- 1 Ion, enz.), öf welke in normaio tijden in voldoende hoeveelheden kunnen worden aangevoerd (granen, oliehoudende zaden en : vruchten, rubber, petroleum, enz.), öf die als bijproduct bij andere industrieën ont- ' staan (teor der gasfabrieken on eokerrjen).

Ook hier zullen öo katalytische processen steeds meer naar voren treden. Gebleken is dit o.a. reeds lang bij het gebruik van siccatieven bij de industrie van lakken, vernissen, bij de linoleumfabricage, enz. en van aeceleratoren bij het vulc-an isatie-proces der rubber.

Zeer illustratief is in dit opzicht het vetverhardingsproces; men is hier door het toepassen van een doelti-efienden katalysator er in geslaagd orn vetstoffen, die voor de consumptie ongeschikt zijn, ln een •uitmunten tl voedsel met hoogere verbrandihgswaarde, dus vermoedelijk ook van hoogora voedingswaarde, om te zetten, terwijl de katalysator zelve, het nikkel, niet alleen volstrekt niet in het vet komt, maar voortdurend voor hetzelfde doel geschikt blijft.

Da orcanisch-chemiscke industrieën, die de droge destiilatiepreducten van steen- en bruinkolen tot uitgangspunt kiezen, zijn in ons land nog nauwelijks ontwikkeld. Zij zijn het geweest, die, door wetenschappelijke vindingrijkheid en een zorgvuldig j doorgevoerde organisatie, bij onze Ooste- j lijico buren tot zoo koogen bloei zijn ge- i komen.

De grondstof kunnen ons eensdeels Se j talrijke gasfabrieken, anderdeels do petrolcunideatilleerderijen wel leveren, maar om dezo om te zetten in kleurstoffen, rhanaucculiseho en andere praeparaten, zoodanig j dat dezo kunnen wedijveren op do bullcnlandüche markten, is een tweede- probleem.

Of wij daartoe ia staat zullen blijken, zal afhangen van de aanwezigheid van den tweeden gaustigen factor voor bet wolslagen.

Het name In deze industrie, maar toch ook in alle eerstgenoemde, is noodzakelijk een uitgebreide wcttenschappelijfce kennis bij do technische leiders, een behoorlijke vaardigheid en een goed ontwikkeld verantwoordelijkheidsgevoel bij het geheele personeel en daarboven een groote economischs scherpzinnigheid en een superieur organiscerend talent bij du beheerders der fabrieken.

Op het eerste wensch Ik hier. met een enkel woord in te gaan, omdat m. i. onze chemische industrie niet voldoende van wetenschappelijk onderlegde technische leiders gebruik maakt.

Dit ligt gewis niet aan de omstandigheid, dat bier to lande do mogelijkheid voor een wetenschappelijke scheikundig-technische opleiding zoude, ontbreken. Integendeel, het onderwijs voor scheikundig ingenieur aan

de Technische Hoogeschool kan den toets H der vergelijking met de beste buitenlandsche inrichtingen van dien aard glansrijk doorstaan, maar het zijn hier de industriealon, dio de aanstelling van wetenschappelijke krachten niet voldoende hebben aangedurfd, die niet voldoende hebben doorzien, dat een wetenachappelijk-technische leiding van het bedrijf noodwendig tot verbetering en uitbreiding daarvan moet voeren.

Enkele sprekende cijfers mogen deze meening bevestigen. In de ± 1SÖ0 chemische fabrieken zijn slechts een 150-tal scheikundige ingenieurs werkzaam; daarvan in de 202 gasfabrieken uiet meer dan 14.*)

In verband hiermede staat, vermoedelijk, dat onder de studeerenden voor scheikundig ingenieur te Delft er weinigen uit inindustrieele kringen komen, of, zoo zij er uit komen, hunne studiën niet voltooien.

Gelukkig zijn er uitzonderingen; ik noem in dit verband gaarne: N. V. Philips' gloeilampenfabriek te Eindhoven, N. V. Fahr. v. Cho-m. Prod. Vondeiingenplaat bij Pernis, Jurgeus' Vereenigde Margarinefabrieken, N. V. Fransch-Hollandsche Oliefabr. CalvéDelft en de Bataafscbe Petroleum-Mij., die het verrichten van wetenschappelljk-technischen arbeid in behoorlijke laboratoria L en met ruime hulpmiddelen krachtig hebben ondersteund en die een betrekkelijk groot aantal scheikundigen in hunne fabrieken hebben opgenomen (ruim 40 scheik. ingenieurs).

Soodra een dergelijk streven meer algemeen wordt en de arbeid der Delftsche scheikundige ingenieurs meer zal worden gewaardeerd, zal de regeering van haar kant ongetwijfeld bereid bevonden worden, . cm die wisselwerking krachtig to ondersteunen door tijdig zorg to dragen voor uitbreiding van laboratoria, van hulpmiddelen en van het doceerend personeel.

Vooral tijdig, want neemt het aantal studeerenden toe, zonder dat dit gepaard gaat aan een evenredige uitbreiding, dan worden do laboratoria overvuld, dan zijn de hulpmiddelen onvoldoende en erger nog: dan worden de docenten overbelast en zinkt het peil van het onderwijs en onafwendbaar daarmede de waarde en de goede naam der scheikundige ingenieurs.

Wanneer dus van de zijde der chemische industrie het hooger technisch onderwijs naar waarde geschat en het door do regoering met kracht wordt bevorderd, zal deze onderlinge samenwerking niet alleen ln het belang zijn van da nijverheid ia haar geheel, maar zal zij strekken tot verhooging van onza volkskracht.

■>) Ook de Staat maakt m. i. geen voldoende gebruik van de scheikundige werkkrachten; Ik zonder hierbij uit het flepar' toment van Landbouw, Nijverheid en Handel, flat o.a. in de Rijkslandbouwproef-

■ stations een aantal chemici cn pharmaceu-

■ ten te werk heeft gestéld. Bij het departement van Oorlos, waar-

, van de eerste de beste lesk beseft, dat do oplossing van taïlooze chemische problemen dagelijks gevergd wordt, was vóór den " oorlog' nauwelijks één scheikundig ingenieur 1 werkzaam. Tijdens öe mobilisatie hebben er i een tweetal toevalligerwijze en na geruimen

- tijd in flen velddienst geweest to zijn, t chemisch* opdrachten gekregen! 1

i „KIEMEN VAN BLOEI".

- WAT DE BURGEMEESTER VAM " | UTRECHT MEENT.

al

- i

i- Gevraagd naar zijn meening over de n Jaarbeurs verklaarde ons mr. ,T. P. Fockema l- Andreae, burgemeester van Utrecht: g Hoe de toestanden zich op het gebied van i- i handel en industrie zullen ontwikkelen na i. den oorlog, en welke do plaats, de rol van tl Nederland in dezen zal zijn, ligt natuurlijk n in het duister. Maar dit staat, dunkt mij, 1- vast, dat Nederland geen middel ongebruikt mag laten, waardoor de positie van zijn in■h dustrie op de wereldmarkt en in Nederland k zelf wordt versterkt. En van do middelen is daartoe acht ik de instelling van Nederlandse sctae Jaarbeurzen een van de belangrijkste; r- do kooplieden —• ook de Nederlandsche — le kunnen daar beter clan te voren kennis o- nemen van wat onza industrie vermag; die ir kennis zal aan do industrie en middellijk sr aan ons gansche land ten goede komen.

Beurzen hebben op ander gebied haar m groote nut, al spoedig baar onmisbaarheid se bewezen. Deze eerste Jaarbeurs, welke 3>A Utrecht het voorrecht heeft binnen haar lio grondgebied te zien paats vinden, zal, naar mijn vaste overtuiging, datzelfde bewijs ifl leveren, en de kiemen van groöten bloei ca ea rijke, sehoono vrucht in zich dragen.

Kapitaal en Resorven f 51.300.000

ROTTERDAM AMSTERDAM '«-GRAVENHASfe

Boompjes Rokln Maurstskade

Feijenoord Zaandam Bezuidenhout

Graven Kneuterdijk Schiedam Rijswijk Vlaardingen Scheveningen

Naaldwijk

HANDELSCRED2ETEN.

VOORSCHOTTEN IN REKENING-COURANT.

DEPOSITO'S.

CHEQUE-REKENINGEN MET RENTEVERGOEDING. GELEGENHEID TOT OPEN EN GESLOTEN BEWAARGEVING

SAFE-DEPOS1T.

lÉtBÉ liÉvereeoigifii.

Kapitaal en Reserven f 5.500.000

Hoofddirectie en Contra!© Administratie to Utrecht.

Kantoren tet

Alkmaar Drachten Stadskanaal

Alpben a./d Rijn Ede Tholen

Amersfoort Gelder maken liel

Apeldoorn Gouda litrecut

Arnhem Groningen Uithoorn

Ba-mveld Heerenvee» Veenendaal

Bodegraven Hengelo (O.) ■ Vlissingeu

Culemboi-g Leeuwarden Voerden

Delft Leiden Zeist

Dordrecht Sneek Zierikzee

Behandeling van aiia Bankzaken.

(Banco Ho'andés de la América del Sud) (Banco Hollandez da America do Sul)

AMSTERDAM. RIO CE JANEIRO. BUENOS AIRES.

Rokin 43. Bartolomé Mitre 250/80u

Kapitaal en Ressrven . . . f 15.885.000.

REMBOURSCREDIETEN.

!N- EN VERKOOP VAN WISSELS.

INGASSEERiNG VAN WISSELS.

TELEGRAFISCHE UITBETALINGEN.

HANDELSINLICHTINGEN.

CREDIETSRJEVEN.

Verstrekt b'middeliög tot het aanknoopen van Handelsrelaties in ARGENTINIË en BRAZILIË.

AW5 STER DA

Rokin 43.

Russisch - Hollendscha lui,

flUSSKO --GOLLANDSKIBANK BANQUE RU830 -HOLUNOAISI

PET ROGRAD.

Newsky Prospekt 21.

Volgestort kapitaal Rs. 10.000.000

Reserve Rs. I.OOO.OOO.

Financiering van irn- en export. Rembours-credieten.

Incasseeriag en aan- en verkoop van wissels, Handelsinformatie. RENTE-VERGOEDING OP CHEQUE-REKENINGEN TOT NADER ORDER 4 PCT.

Inlichtingen verkrijgbaar bij de. Hoofdvertegenwoordiging voor Nederland:

DE ROTTERDAMSCHE BANKVEREENIGING

te AMSTERDAM en ROTTERDAM.

lil

Sluiten