Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

vastelling van een partij-program en van een daarop berustende partij-organisatie. Dat bij dit alles het volk meer volgde dan zelf zich uitsprak, is natuurlijk. Niettemin werd op die wijze meer dan vroeger in dat volk het politiek

bewustzijn opgewekt.

Intusschen werkten tot die partijvorming de liberalen zeiven krachtig mee, door hun afgoderij met de neutrale school. Niets heeft destijds de christelijke groepen inniger saamverbonden, dan de strijd vóór de vrije-, tegen de neutrale overheidsschool. De wet—Kappeyne had het onvergetelijk Volkspetitionnement, waarvan wederom Dr. Kuyper de hoofdleider was, tot onmiddellijk gevolg.

Wel was die wet—Kappeyne de laatste stuiptrekking van de toenmalige liberale partij, het begin van haar einde, maar toch moest nog een tiental jaren een heftige kamp worden gevoerd alvorens die partij was overwonnen.

Zeer wel inziende, dat de overmacht der liberale partij steunde op de in ons land bestaande, door die partij zelve steeds sterk aangewakkerde antipathie tusschen de geloovige Protestanten en de Roomsch-Katholieken, moest vóór alles de samenwerking van die beide elkaar afstootende volksdeelen worden bewerkstelligd. Vandaar het rusteloos streven van Dr. Kuyper om de R -Kath. te dringen tot eene politieke partij-formatie, omdat alsdan tusschen twee politieke partijen kon worden onderhandeld over bepaalde punten van staatsbeleid, zonder dat beide groepen in elkaar behoefden op te gaan, wat natuurlijk onmogelijk is. Fusie

niet, maar federatie.

Dit gelukte. Toen was de executie van de liberale partij

slechts nog een quaestie van tijd.

In het bestaande kiezerscorps, ingedeeld met liberale kunstvaardigheid, hadden nog steeds de liberalen de meerderheid. Maar uitbreiding van het kiesrecht kon niet uitblijven. Immers vloeit algemeen stemrecht, hoewel niet door de

Sluiten