Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

hun voorhoudende: „Bidt en houdt uw kruit droog!".

Van waar dat die heerscher niet meer bereikte dan hij vermocht? Van waar dat met vier jaren ministerschap zijn persoonlijk inwerken op onze wetgeving en staatsbestuur — althans naar meniger oordeel — schijnt afgesloten?

Ons dunkt dat wij niet mistasten, als wij dit toeschrijven aan het dualisme, dat in zijn staatsmansleven is te bespeuren: aan den strijd tusschen zijn Calvinistisch demokratisch beginsel, dat hem deed optrekken met en voor de „kleine luyden", de mannen van „Patrimonium", en de conservatieven deed uiteenslaan, en de praktijk, die, toen 't Regeeringskasteel kon worden veroverd, hem de hulpe dier onsterfelijke conservatieven deed zoeken, die hem gebruikten, ja, maar met innerlijken tegenzin, wijl zij nooit vergaten of vergaven dat de „mannen met dubbele namen" eenmaal door hem waren uitgewezen.

Er is, niettegenstaande de eenheid des Geloofs, zulk een diepe kloof tusschen den conservatieven rechtervleugel der coalitie-armee en de kleine luyden ter linkerzijde, tusschen Jhr. Mr. de Savornin Lohman en A. P. Staalman, dat zelfs Dr. Kuyper met die twee samen niet ploegen kan op den vaderlandschen akker. Zijn organisatie splijt telkenmale, als er conflict komt tusschen de belangen en wenschen van aristoi en demos, van christen-historische conservatieven en christen-democratische luyden, van intellectueelen en massa. En de afhankelijkheid van de roomsch-katholieke groep, met gansch andere idealen en grondstellingen, doet het overige.

Dat Dr. Kuyper, niettegenstaande die staatkundige antithese, in de coalitie toch zoodanige macht wist te behouden onder zijn mannen, dat reeds bewijst dus voldoende, welk een man van beteekenis hij is.

Ook zij, die het belang van het Nederlandsche volk allerminst gebaat achten door het oplaaien van godsdienst-

Sluiten