Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

voorwerpen gegrond was. Wanneer evenwel die bewustzijnstoestand veranderd is, wordt de theocratie een anachronisme, wordt zij on-recht.

DE STAATS-ORDE.

Na den innerlijken bewustzijnstoestand, waarin de wereld om hem heen den mensch niet zoo belangrijk voorkomt, volgt een ontwaking tot groote belangstelling in die uiterlijke wereld.

Na Egypte volgt de Grieksch-Romeinsche beschaving, in de meeste opzichten de antithese van haar voorgangster. Waar de Egyptenaar in zichzelf verdiept was, en de bonte verscheidenheid der buitenwereld hem niet aantrok, is de Griek ontwaakt tot het genot van het vrije, schoone leven in die buitenwereld. Hij wil die buitenwereld waarnemen, leeren kennen, onderzoeken, de verschijnselen ervan bestudeeren en beheerschen. Terwijl de Egyptenaar of in 't algemeen de mensch uit den tijd der Godsorde in zijn innerlijke eenheid met een hooger leven instinctief weten had, verdwijnt dit nu de mensch het aangezicht tot de wereld om hem heen wendt. De innerlijke richtsnoer gaat verloren met dit afgesloten worden van het innerlijk eenheidsbesef. Vandaar de opkomst, de groei van het verstand, dat nu als richtsnoer moet gaan dienen, (opkomst der Grieksche wijsbegeerte). Het doen en laten van zijn medemenschen interesseert den mensch nu meer dan vroeger; wanneer hij hen afbeeldt is dat in de schoonheid van hun in vrijheid bewegende vorm, als persoonlijke verschijning; wanneer hij hen beschrijft in het drama, dat nu opkomt, geeft hij de wisselvalligheid van het menschenleven weer, dat hij om zich heen heeft waargenomen Het gevoel van afgescheiden individualiteit, van tegenover zijn medemenschen te staan, doet het eenheidsverband, waarin de theocratische gemeenschap bestond, verloren gaan. Daardoor ontstaat op ieder gebied dualiteit, die in den tijd der theocratie niet bestond.

Het vanzelfsprekend, niet als dwang gevoeld, gezag is hiermee verloren gegaan; alle gezag wordt nu als dwingende macht tegenover den mensch staand ondervonden Vandaar de tallooze, in bonte verscheidenheid elkaar opvolgende bestuursvormen,

Sluiten