Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

gebruikten als een voornaam middel om de dwaling overal ingang te doen vinden.

Luther zelf verzamelde de grondbeginselen zijner dwaling in een klein werkje, dat onder den naam van Katechismus onder het volk werd verspreid; en mogen wij het getuigenis van Mathesius gelooven, dan waren reeds in 1568 meer dan 100.000 exemplaren in de handen des volks.1) Te recht mocht Gropper in 1547 klagen: »Onze jeugd wordt door allerlei kleine boekjes, die in het kleed van een Katechismus de families binnensluipen, jammerlijk misleid." Hoe eenmaal, zoo zuchtte ook onze Zalige, dien nevel op latere dagen uit het verstand der jongelieden wegvagen, als nooit het licht der waarheid voor hen is opgegaan ? Zij hebben het ongeloof leeren beminnen; steeds neergezeten in den duisteren nacht, kunnen zij de stralen van den helderen dag niet verdragen.

Koning Ferdinand I, een door en door katholiek vorst, weende over de verwoesting, die hij de ketterij in zijne landen zag aanrichten. Waar het geloof zijner voorvaderen zoo heerlijk had gebloeid, waar deszelfs vruchten zoo overvloedig waren geweest, dreigde thans de steeds weelderig voortwoekerende Hervorming het te verstikken. Met den meesten aandrang bad hij den H. Ignatius: hij zou toch een zijner medebroeders den last opdragen een nieuw handboek der christelijke leer samen te stellen. Reeds lang had Canisius een zelfde plan in zijn binnenste gekoesterd, en geen moeite gespaard om de beroemdste mannen van zijn tijd tot dien arbeid aan te zetten, en hadde de nederigheid, waardoor hij zich ongeschikt waande voor zulk een gewichtige taak, hem niet weerhouden, dan had hij zelf de pen ter hand genomen, om in een korte samenvatting de grofste dwalingen der

1) Dr. Martin Luthers Katech. Schriften I. door J. H. Irmischeb.

Sluiten