Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

kanische produkten in den Eifel, daklei, basalt enz. Ook komen er vele minerale bronnen, bijv. te Aken, Burtscheid, Neuenahr, Kreuznach, Münster am Stein enz. voor. Van onderscheiden bronnen wordt het water in groote hoeveelheden verzonden. Met betrekking tot de nijverheid bekleedt Rijn-Pruisen de eerste plaats onder de provincies van Pruisen. Zij bloeit vooral op den rechter oever van den Rijn, en op den linker oever te Keulen, tusschen Krefeld en Aken en in het Z. gedeelte, terwijl zij bijna geheel en al ontbreekt in de hooge bergstreek op den linker oever dier rivier en in het N. gedeelte. Ruw ijzer werd in 1904: 3 465 921 ton, lood 46 451 ton, zink 47 357 ton, zilver 59 169 kg., zwavelzuur 169 108 ton in de smelterijen gewonnen. Groote ijzerfabrieken heeft men te Essen, Oberhausenj Duisburg, Düsseldorf, Keulen-Deutz, Eschweiler, Neunkirchen, Quint bij Trier enz. De vervaardiging van ijzeren en stalen voorwerpen heeft zich vooral in de steden Solingen en Remscheid op groote schaal ontwikkeld. Verschillende soorten van ijzerblik worden geleverd door Dillingen aan de Saar, naalden door Aken en Burtscheid, messingplaten door Stolberg. De laken- en buckskinweverijen bloeiden vooral te Aken en Burtscheid, verder te Eupen, Düren, Lennep, Werden, Kettwig enz., terwijl zijden en fluweelen stoffen vooral vervaardigd worden te Krefeld, verder (verbonden met het maken van fluweelen en halfzijden stoffen) te Viersen, Rheydt, Elberfeld, Barmen, Hilden, Mülheim aan den Rijn enz. Hier vindt men ook fabrieken voor katoenen stoffen, waarvoor echter Elberfeld en Barmen de centra zijn. De handel is aanzienlijk en wordt door spoor- en waterwegen sterk bevorderd. De spoorwegen hebben er een lengte van (1904) 4079,7 km., de tramlijnen van 1476,7 km. Tot de inrichtingen van onderwijs in de Rijnprovincie behooren: een universiteit te Bonn, een groot aantal middelbare scholen, een technische Tioogeschool (te Aken), een paar militaire scholen, een handelshoogeschool (te Keulen), 2 landbouwscholen, 10 kweekscholen van onderwijzers, 8 instituten voor doofstommen, een voor blinden, enz. De provincie is verdeeld in 5 distrikten. Er bestaan '2 Hoven van Appèl, n.1. te Keulen en te Düsseldorf. Vestingen zijn: Keulen, Koblenz en Wezel. In het Huis van Afgevaardigden wordt de provincie door 62, in den Rijksdag door 5leden vertegenwoordigd. De belangrijkste stad van de provincie is Keulen, de staatkundige en militaire hoofdstad daarentegen Koblenz.

Rijnsburg-, een gemeente in de provincie ZuidHolland, 357 H.A. groot met (1909) :^030 inwoners, wordt begrensd door Noordwijk, Katwijk, Oegstgeest en Voorhout. De bodem bestaat uit klei en zand. De bewoners houden zich bezig met landbouw tuinbouw, vooral met het kweeken van bloemkool, veeteelt en zuivelbereiding. Te Rijnsburg was vroeger een beroemde abdij voor adellijke dames, die in 1133 door Petronella van Saksen, de gemalin van Floris 11 werd gesticht. Tot 1572 behoorde de heerlijkheid Rijnsburg aan deze abdij. In den Spaanschen tijd werd zij verwoest, de bouwvallen bleven nog geruimen tijd staan, doch werden in 1811 opgeruimd.

Het dorp Rijnsburg is door een stoomtram met Noordwijk aan Zee verbonden. Men heeft er een Hervormde en een Gereformeerde kerk. In een geschrift uit de 9de eeuw wordt Rijnsburg Rinasburg

genoemd. In het midden van de 7de eeuw had er een strijd met de Friezen plaats, onder Dirk 11 een strijd met de West-Friezen, in 1573 en 1574 werd de plaats door de Spanjaarden geplunderd, in 1787 had zij door binnenlandsche twisten te lijden.

Rijnsch zendingsgenootschap ontstond in 1828 uit een zendingsschool, welke in 1825, in aansluiting aan de zending van Bazel, gesticht werd. Dit genootschap werkt in Z. Afrika, Nederlandsch-Oost-Indië en China. Het heeft, dikwijls onder zwaren strijd, steeds getracht den band van vreedzame samenwerking tusschen de Hervormde en Luthersche zendelingen in stand te houden. Vooral de inspecteur Fabri heeft zich voor dit beginsel verdienstelijk gemaakt. In Insulinde werkt het vooral op Sumatra en Borneo, hoewel ook op Nias en de Mentawei-eilanden.

Rijnspoorweg' is de vroegere naam van den spoorweg van Amsterdam over Utrecht en Arnhem naar Emmerik, met zijtakken van Utrecht over Harmelen naar Rotterdam en van Gouda naar 's Gravenhage. Van 1845—1890 werd deze lijn beheerd door de Nederlandsche Rijnspoorwegmaatschappij, in laatstgenoemd jaar werd zij door den Staat overgenomen.

Rijnwijnen noemt men in ruimen zin alle wijnen van de beide Rijnoevers van Bazel tot aan het Zevengebergte en tevens die, welke langs de zijrivieren van den Rijn groeien, derhalve de wijnen van Baden,van den Elzas,van de Rheingau,van den Moezel, de Nahe en Saar, de Ahr en den Beneden-Rijn, van Rijn-Hessen met de Bergstraat en de Palts. In meer beperkten zin verstaat men er alleen de wijnen van de Rheingau onder. Deze zijn, met weinig uitzonderingen, wit of goudgeel, droog en pikant van smaak en hebben een kostelijk bouquet. De Rijnwijnen hebben wel is waar een eenigszins zuren smaak, maar zelfs bij de geringste soorten is dat zuur met zooveel aroma verbonden, dat zij een aangenamen drank vormen. Men kan deze wijnen bij een goede behandeling jaren lang bewaren. De beste Rheingauer wijnen, de zoogenaamde „Hochgewachse" worden dikwijls als de beste der wereld geroemd. Tot de Rijnwijnen van den eersten rang behooren die van Johannisberg, Steinberg, Markobrunn, Rauenthal, Rüdesheim, Geisenheim, Hochheim, Grafenberg en Assmannshausen, tot die van den tweeden rang de wijnen van Hattenheim, Dorf-Johannisberg, Winkel, Östrich, Hallgarten en Vollratsberg en tot die van den derden rang de wijnen van Erbach, Eltville, Eibingen, Kiedrich, Mittelheim, Schierstein, Walluf en Lorch. De voornaamste stapelplaats van den wijnhandel zijn: Rüdesheim, Eltville, Bingen, Mainz, Frankfort en Keulen. De eigenlijke Johannisberger wordt verbouwd op 16 H.A. De kabinetwijn wordt alleen op flesschen afgeleverd en onderscheidt zich door een hoogst aangenamen geur en smaak. De Stemberger overtreft in goede jaren den Johannisberger in vuur zonder hem in bouquet te evenaren. De Rauenthaler heeft een groote beroemdheid verkregen sedert het vorstencongres van 1863, toen de stad Frankfort hem schonk aan zijn hooge gasten. De Markobrunner is zeer geurig en wordt door ouderdom bijzonder krachtig. Ook Rüdesheim en Geisenheim leveren geurige wijnen. De roode Assmannshauser smaakt naar amandelen. De Hochheimer groeit op de Z. hellingen van het Taunusgebergte in den hoek, waar de Main zich met den Rijn

Sluiten