Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

ken van paus Sixlus IV, een lyceum, 2 gymnasia, een technisch instituut, een technische, een zeevaart- en een ambachtsschool, een bibliotheek,een verzameling schilderijen, talrijke instellingen van weldadigheid en zeebaden. Het telt (1901) 24 259 (als gemeente 38 355) inwoners, die ooft en agrumen verbouwen en zich bezig houden met scheepvaart en visscherij, nijverheid en handel. De haven van Savona werd in 1525 door de Genueezen verwoest, later hersteld. Savona is de zetel van een bisschop, van een Kamer van Koophandel en van onderscheiden consulaten.

Savonarola, Girolamo (Hieronymus), een Italiaansch hervormer, geboren den 21eten September 1452 te Ferrara, studeerde in de godgeleerdheid 6n wijsbegeerte en he^af ziVh rla.nr V»p+. woolrlorJnro i

leven in zijn vaderstad hem tegenstond, in 1475 te Bologna in een klooster der Dominicaners. Hier vergewiste hij zich van den treurigen toestand van het godsdienstig leven en ontving er aanleiding tot zijn gedicht: „De ruina ecclesiae". Sedert 1482 predikte hij te Florence, Brescia en andere steden, werd in 1490 tot lector in het klooster San Marco benoemd en in 1491 aldaar prior. Nu legde hij als leeraar, schrijver en prediker een ongemeene werkzaamheid

aan aen aag en bleet met kracht aandringen op waren godsdienstzin, strenge zedelijkheid en opheffing van de gebreken in Kerk en Staat. Met bijzondere voorliefde

wees hij op de bestraffende verschijningen uit de openbaring van Johannes, waarvan hij de vervulling zag in het verschijnen van Karei VIII van Frankrijk en Italië en de verdrijving der Medici (1494). Voortaan greep hij zelfs op staatkundig gebied in. Kerk

en Stn.a t vprppnio-pnrl honravlr

te hij, dat Florence in het begin van 1475 een renu-

hll'pk nn fVionnmfïooV..1.1 ï . ,

;"wvi«Wövucii giunuMug wem, waarin nn zelr wel is waar geen ambt bekleedde, maar door zijn preeken grooten invloed uitoefende, waaraan Florence menige wet ter bevordering van de zedelijkheid en ter bestraffing van ondeugden, te danken had. Bii het carnaval van 1495 werden de teekenen van wereldschhcid uit de geheele stad samengebracht en verbrand. De terechtstelling van aanhangers van de Medici heeft Savonarola niet belet. In heftigen strijd stonden de partijen tegenover elkander: de aanhangers van Savonarola (frateschi = geestelijke broeders of piagnoni = huilers) en zijn tegenstanders

yarrabbiati — woedenden). Deze tegenstanders, achter wie de Medici en de door Savonarola aangevallen paus Alexander VI, die hem tevergeefs naar Rome trachtte te lokken, stonden, behielden spoedig de overhand. Vooral voerden de ijverzuchtige Franciscaners oppositie tegen hem. Reeds den 4dei' Mei 1497 ontstonden voor Savonarola gevaarlijke onlusten. Denken Meideed de paus hem in den ban, en dit deed ook in Florence zijn uitwerking gevoelen. Eerst op het einde van 1497 werden hem weer eenige geestelijke handelingen toegestaan; sedert Februari 1498 predikte hij opnieuw en moediger dan ooit tegen de verdorvenheid van de Kerk en van haar hoofd. Om zijn leerstellingen als godd lijk te bewijzen, stelden de Dominicaners van San Marco een vuurproef voor, i

Savonarola.

welke echter niet tot uitvoering kwam, daar de tegenstanders zulks wisten te verhinderen. Dit had voor Savonarola het nadeel, dat de samengestroomde menigte nog meer aan zijn goddelijke zending begon

^wijlden, xjkii o="=" April werd san Marco bestormd, Savonarola voor de Signoria geleid en aan een partijdig samengesteld gerechtshof overgeleverd. De paus zond twee afgevaardigden, om het proces te leiden. In langdurige zittingen, waarbij geen folteringen werden gespaard, trachtte men hem tot bekentenis te brengen. Hij bleef echter standvastig en onderging den 22sten Mei 1498 zwijgend den vuurdood te Florence. Zijn asch werd in den Arno geworpen. Fra Bartolomeo ging echter naar zijn werkplaats en maakte een gouden ring om het beeld van den vriend. Nop' heden veriamn>n Ac rtn_

minicanen de heiligverklaring van Savonarola. In 1875 werd te Ferrara een gedenkteeken, in 1881 een groot standbeeld in het Pallozzo pubblico te Florence voor hem opgericht. Het jubileum van 1898 bewees, dat zijn aandenken nog steeds hartstochtelijk wordt vereerd. Een verzameling van werken van Savonarola verscheen van 1633—1640 in 6 deelen te Lvon; de „Opere inedite" werden in 1835 anoniem uitgegeven door N. Tommaseo. Een verzameling van zijn voornaamste nredikaties en and Prfi xrpspliriftpn crn_

ven Villari en Casanova („Un saggio delle prediche e

o aumu iii uiroiamo öavonarola , I89Ö) uit. Savonnerif>-ta.TiJitcm 7.11 n f.nrnifon mof nnn

fluweelachtisren prond pn hplrlprp klpnrpn r7\\ vinv»v»0n

hun naam ontleend aan een Turksche tapijtenfa-

uiicA, imk vroeger ais zeepzieaerij (savonnene) ge-. bruikt werd.

Savornin Lohrnan. Zie Loliman.

Savoye (Savoja), een voormalig hertogdom, dat vroeger tot het koninkrijk Sardinië behoorde, werd in 1860 aan Frankrijk afgestaan en vormt de beide departementen Haute Savoie en Savoie (zie aldaar), Savoye (Sapaudia) vindt men reeds in de 4«eeeuw v. Chr. vermeld, als door de Allobrogen bewoond. De Romeinen veroverden het in 121 v. Chr. en voegden het bii Gallin Tra nsnnrljinn Tn AAQ r»

Chr. vestigden zich hier de door de Hunnen overwonnen Bourgondiërs en veroverden van daar uit streken in het Rhönedal en aan den voet van de Alpen. Hijn rijk werd in 532 door de Franken onderworpen, in 879 werd het een deel van Neder-Bourgondië, dat in 933 met Opper-Bourgondië werd vereenigd en in 1032 onder de heerschappij van de Duitsche koningen kwam. In dien tijd stond het graafschap met de naburige graafschappen Belley, Maurienne en Aosta onder het hpstmir van «mof

Humbert W'itlmnd, den stamvader van het tegen¬

woordige italiaansche koningshuis. Zijn zoon Oddo huwde omstreeks 1050 met Adelheid, de erfdochter van den markgraaf Manfred van Turijn. Van zijn opvolgers breidden Amadeus 11, Thomas I, Amadeus IV en Peter 11 hun gebied belangrijk uit. Thomas III en Amadeus I, zoons van Thomas II, werden de stichters der beide lijnen Piemont en Savoye. De eerste lijn stierf in 1418 uit, waarop Piemont weder met Savoye vereenigd werd. Amadeus F een trouw aanhanger van Hendrik VII werd in 1311 tot rijkvorst benoemd. Ziin zoon Ediwrd nx9Z—laPQl

stond een groot gedeelte van zijn gebied af aan den daiiphin van Viennes, maar zijn broeder Aymon (1329—1343) verwierf door aanVimvr liltim- t

heer over Montferrat. Amadeus VI (1343—1383)

Sluiten