Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Hg k^ringers en Vetkoopers zijn de naeeu Vai} twee partijen, die gedurende de Middelrif en in Friesland elkander bestreden. De SchiehejjSfl Vorm<ien de volkspartij, die de onafhankelijkperg y.an het land wilde handhaven, en de Vetkoo<]e ^ le der meer gegoeden, welke meermalen vreemde P inriep. Ook de geestelijkheid nam een levenderli ail(^eel aan de oneenigheden en voerde ook on°nt] l^e Misschien is de naam Schieringers

°f aan de Cistersiënser monniken, die grauwe £rau ?'e (schiere) kappen droegen en daarom schiere, lijjj j v'j °f grijze monniken werden genoemd. Mogerij de naam Vetkooper ontleend aan de vetweideAl (|f* hoofdbezigheid van de Friesche hoofdelingen. inijp ^erdeeldheden en partijschappen losten zich Parti"1 P van eeuw °P in de twee genoemde

llirt J?1- Eenigen tijd waren zij gescheiden door de

aajjjj * ' uocn later vona men overal in imesiana t,,/l«SerS van f,ej(je partijen. Binnenlandsche pri en 111 het graafschap Holland schonken aan de der 0en ®en ongestoorde gelegenheid om tegen elkanz00 P e treden. De onderlinge verbittering werd

^rien Vetkooper Okko ten Broek de hulp

i' >«<11 Prr.no- A hvnnht nUni nvnvi Ma \ ctb-nn.

t°en , e"den in 1381 den hertog als leenheer, doch land ^j^'tgenoemde in 1396 een tocht naar Fries°nderl'! nam' staakten de Friezen aanstonds den Juioi„^n. twist, om onder aanvoering van Juw gen rJ{a zich tegen de Hollanders te verdediVan lqoQWens no°h deze onderneming, noch die gevoiJ had voor den aanvaller een gunstig de doch toen hij verdreven was, ontbrandde kracht Schieringers en Vetkoopers metnieuwe

hehe6j^ OI,tstond een twist te Bolsward, waar het rigeil pln handen was gekomen van den minderja°°öi J, °S Jongema. Zoowel zijn moeder als zijn schap W J°ngema maakte aanspraak op de voogdij^etko'f, Waar'n. laatstgenoemde zich met hulp der Witlede6? handhaven. Deze gebeurtenis,

®chierin verovering van Leeuwarden door de Wee» w®ers' bracht een geweldige verbittering te ®Udd ^a^00r de aloude vrijheid vernietigd werd. «eng s had de tusschenkomst van den keizer niet z'ch in -,^pWenschte gevolgen. Toen de Schieringers zant Ou ^°t hem wendden, gaf hij door zijn gea,.wWM Langen te kennen, dat hij het van be-

: ."'ie, een tv,

%

Vo-l_

den i,, ..zen Juw Dekama. maar de Vetkoooers wil-

'"an<S'a/cs Ille^ erkennen. Daarenboven was Albrechi den reeds vóór de komst van den gezant door

Ze ond' erïpotestaat van Friesland benoemd. andere n e^!'eunde nu eens de eene, dan weder de staand ^ en somtijds beide partijen, om met de ^®rd in i4qlei^ee.ldheid zijn voordeel te doen. Hij t0aar moe t- We' *S waar 'n z^n waardigheid erkend, ^aPenen ï' evenais zijn zonen, zich met geweld van i ^5 zij,. staande houden. Nadat een der zonen in *°cht ila(aaJlsPral!:en op Friesland aan Karei V ver§edeelten ' stte het aan dezen weinig moeite, die f>6ri, friesland aan zijn gezag te ondenver-

*ddigeT) .. ever Karei van Gelder als heer wilden aan Rar'ei p.e. v°lkomen onderwerping der Friezen ^^rkriin- ri„ „ln 1523 maakte een einde aan den bur¬

gers en Vetkoopers. Zie ook het

i een potestaat te kiezen. De Schieringers

S

Kezen.

(.V . " 'i'-'l

ruisischp r' -een ^orp en zomerverblijf in het lstrikt Maagdenburg, ligt 600 634 m.

boven den zeespiegel aan de Kalte Bode en aan de spoorlijn Drei Annen = Hohne—Broeken, bezit een Luthersche kerk, een sanatorium, grootsche hotels en een electriciteitswerk en telt (1905) 495 inwoners, In de nabijheid liggen de Schnarcher- en de Hohnekli-ppen, hooge granietrotsen; de eerste zijn daardoor interessant, dat zij, evenals andere rotspartijen, een afwijkende declinatie van de magneetnaald vertoonen, wat blijkbaar een gevolg is van de hier in het graniet voorkomende magneetijzersteen.

Schiermonnikoog', een der Nederlandsche Wadden-eilanden, tegenover de noordkust van Friesland gelegen, vormt een gemeente van de provincie Friesland, heeft een oppervlakte van 1200 H.A. en telt (1909) 661 inwoners. Het bezit een ellipsvormige gedaante, waarvan de grootste lengte 5 uur, de grootste breedte 1 uur gaans bedraagt en heeft een mooi strand. De grootste noordelijke helft van het eiland wordt ingenomen door hooge duinen, aan den zuidelijken kant van deze duinketen ligt het dorp Schiermonnikoog met een zeevaartschool, post- en telegraafkantoor, dokter en apotheker. Midden in het dorp treft men een wandelpark aan. Het oostelijk gedeelte van het eiland wordt ingenomen door een polder, waar men eenige boerderijen en een eendenkooi vindt. Te midden van de duinen verheffen zich twee lichttorens, die in 1854 zijn opgericht. Op een hoog duin in de nabijheid van het strand verheft zich op het noorderduin het strand-hotel met het Paviljoen(café-restaurant). Het eiland wordt als badplaats bezocht. Er bestaat van 1 Juni tot 15 September een dagelijksche verbinding door een motorboot van Groningen naar Schiermonnikoog, terwijl een postmotorboot geregeld tweemaal daags heen en weer van Oostmahorn uit vaart.

Zooals uit een charter van het jaar 1465 van den bisschop van Utrecht blijkt, was Schiermonnikoog vroeger een bezitting van het Clara of Claerkamper klooster, gelegen te Rinsumageest. Naar men wil heeft het eiland zijn naam ontvangen van de monniken van dit klooster, die een grijs (Middelnederlandsch schier) gewaad droegen en daarom schiere monniken genaamd werden. In. 1580 werd het eiland het eigendom van de provincie Friesland, dat het tot een heerlijkheid verhief en in 1638 verkocht. Ook thans nog is het eiland het eigendom van één grondbezitter en wel van graaf Bernstorff te Berlijn. In 1905 had de graaf het eiland verkocht aan Max A. Schiff, grondbezitter te München, voor 500 000 mark, welk koopverdrag den llien j/[ei 1905 door het gerechtshof te Leeuwarden in hooger beroep ontbonden werd verklaard op grond van wanbetaling. Dit proces is van nadeeligen invloed geweest op den bloei van het eiland.

Schieten noemt men in het algemeen het gebruik van vuurwapens naar vooraf vastgestelde regels. Doel van het schieten is, onder welke omstandigheden ook, de grootst mogelijke uitwerking tot het bereiken van het gevechtsdoel te verkrijgen. Om dit te bereiken, is het niet voldoende de gegevens, verkregen uit schietproeven en theoretische beschouwingen op de scliietpraktijk overtebrengen, maar het is bovendien nog afhankelijk van een grondige opleiding der manschappen, een strenge vuurdiscipline en een vaste vuurleiding. Het practische schieten, het schijfschieten , is van het grootste gewicht, daar toch de daarbij verkregen uitkomsten

Sluiten