Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

„Moeder", hoewel zij zicli zelve onsterfelijk had verklaard, in 1784 overleed. Het middelpunt der gemeenten vormt sedert 1787 de „Berg Libanon" in den staat New-York. De Shakers tellen ongeveer 1000 zielen, die in 35 familiën of 15 gezelschappen verdeeld zijn. Zij verwerpen het huwelijk als de oorzaak van alle kwaad en leven in een volkomen gemeenschap van goederen. Eigenaardig zijn hun naar dansen zweemende bewegingen bij de godsdienstoefeningen, waaraan zij hun naam ontleenen. De geloofsbelijdenis der Shakers is vervat in het „Testimony of Christ's seco;id appearance". In vele opzichten komen zij met de Kwakers overeen en onderscheiden zich evenals deze door vlijt,eerlijkheid en eenvoud van levenswijs.

Shakespeare, William, naar een aantal van zijn eigen onderteekeningen ook Shakspere geheeten, een van de grootste dichters van alle tijden, werd geboren, in het landstadje Stratford on Avon in April 1564. Daar in die dagen het toedienen van den doop gewoonlijk plaats had op den derden dag na de geboorte, en daar hij den doop ontvangen heeft op den 268ten April, zoo wordt de 239te van die maand algemeen voor zijn geboortedag gehouden. Over zijn leven bezitten wij slechts weinig geloofswaardige berichten. Zijn vader, John Shakespeare, was volgens een document van 1556 handschoenmaker, terwijl hij in 1579 ook yeoman (bezitter van een vrij eigen goed) genoemd wordt. Van zijn beide huizen te Stratford wordt volgens de overlevering een huis in de Henleystraat voor de geboorteplaats van den dichter gehouden. John Shalcespeare trad in 1557 in het huwelijk met een vermogend meisje, Mary Arden, die uit de nalatenschap van haar vader een aanzienlijke bouwhoeve ontving. Hij behoorde tot de 14 aldermen van Stratford, werd in 1568 tot eersten rechtsbeambte (high bailiff) en in 1571 tot eersten alderman gekozen. Het schijnt echter, dat zijn zaken in 1577 zeer achteruitgingen, daar hij in 1678 zijn bouwhoeve met een hypotheek bezwaren moest en in 1591 door zijn schuldenaars werd aangeklaagd. Van af zijn 14ae jaar had William dus onder de geldzorgen van zijn ouders te lijden. Hij kon echter kosteloos de free grammar school te Stratford bezoeken. Daar leerde hij Latijn, want het is boven allen twijfel verheven, dat hij de werken van Ovidius, Horatius en Seneca gekend heeft. Daarenboven oefende hij zich in het Fransch en vermoedelijk ook in het Italiaansch. Ongetwijfeld heeft hij tevens kennis gemaakt met tooneelgezelschappen, die voor en na te Stratford voorstellingen gaven. Op achttienjarigen leeftijd trad hij met de 26-jarige Anna Hathaway, een dochter van een eigenerfde uit de omgeving, in het huwelijk. Zes maanden later, den 26sten Mei 1583, werd hun eerste kind Suzanna, gedoopt. In Maart 1585 volgden een paar tweelingen, die naar Sluikespeares buren, die peet waren, Hamnet en Judith genaamd werden; het zoontje overleed in 1596. Shalcespeare heeft later dikwijls er op gezinspeeld, dat een huwelijk met zulk een verschil in leeftijd een dwaasheid is. Waarschijnlijk heeft hij spoedig na de geboorte van deze tweelingen Stratford verlaten. Zijn vertrek staat misschien ook in verband met de dikwijls betwijfelde geschiedenis van zijn wilddiefstal in het wildpark van sir Thomas Lucy, die hem, naar men wil, als vrederechter daarvoor zweepslagen heeft toegediend, waarop Shakespeare met een spotdicht zou hebben geantwoord.

XIV

In Londen stond hij steeds met hetzelfde tooneelgezelschap in verbinding, dat door Richard Burbage gedirigeerd werd. Hier trad hij ook als tooneelspeler op. Het eerste geschrift, waarin op hem als tooneelschrijver gezinspeeld wordt, is van Robert Greene van 1592; daarin spreekt deze van een tooneelschokker (shake-scene), blijkbaar een woordspeling op Shakespeare's naam.

Met welk drama zijn tooneelloopbaan begonnen is, is niet bekend. In het geschrift van Greene wordt op een regel uit de trilogie „Henry VI" gezinspeeld; dit werk werd dus reeds vóór 1592 opgevoerd. Het treurspel „Titus Andronicus" wordt ook reeds in 1592 vermeld. De blijspelen „Love's labour lost" en „Comedy of errors" zijn ook reeds vóór 1593 ontstaan. „Two gentlemen of Verona" is waarschijnlijk eerder dan „Romeo and Juliet" geschreven „Midsummernight's dream" later. Vermoedelijk is het laatste stuk voor het huwelijk van sir Thomas Heneage en lady Southampton (1594) vervaardigd. Tot de drama's uit zijn eerste periode behoort waarschijnlijk ook „Richard III", dat zich bij het derde deel van „Henry VI" aansluit, terwijl in 1593 nog het episch dichtwerk „Venus and Adonis" en in 1594 „Lucrece" ontstonden. Verder schreef hij een aantal sonnetten, die in 1599 reeds vermeld worden, doch eerst in 1609 werden gedrukt. De eerste 126 sonnetten zijn aan een vriend van den dichter, waarin men thans algemeen graaf Southampton ziet, gewijd, de overige 28 schilderen den hartstocht voor een vrouw, waarvan men echter niet weet, of zij een werkelijk bestaande persoonlijkheid is, dan wel of zij alleen in de phantasie van den dichter leefde.

De werken van Shakespeare uit zijn eerste periode, zooals bijv.„Titus Andronicus", „Henry VI" en „Comedy of errors" lijden aan de gebreken van hun tijd, n. 1. gezwollenheid en jacht naar effect. Ook „Richard III" is hiervan niet geheel vrij; dit stuk onderscheidt zich echter door een sterk zedelijke kern, aanschouwelijk gemaakt door de meesterlijk geschilderde disharmonie in het overigens krachtig karakter van Richard, die tot zijn ondergang leidt. De stof voor „Two gentlemen of Verona" is ontleend aan den herdersroman „Diana" van Monteinayor, eenige bijzonderheden aan het epos „Romeo and Julietta" van Brooke, aan welk gedicht Shakespeare ook zijn stof ontleende voor het hartstochtelijk liefdesdrama „Romeo and Juliet."

Van de werken uit de tweede periode vormen de historische drama's „Richard II", „Henry IV" (l8te en 2üe deel) en „Henry V" een nauw samenhangende groep, die in 1599 voltooid werd. In „Richard II" houdt de dichter zich weder bezig met den strijd tusschen de huizen Lancaster en York waarvan bij in dit stuk de oorzaak schildert. Voor „Henry IV" en gedeeltelijk ook „Henry V" vond de dicht, r zijn stof in „The famous victories of Henry V" in de kronieken van Hall en Holinshed en in de traditioneele opvatting van Falstaff, die sedert lang op het Engelsche tooneel bestond. Het drama „King John" werd naar een ouder stuk bewerkt. Tot de blijspelen uit deze periode behooren: „The Merry Wives of Windsor," dat het tusschen het tweede deel van „Henry IV" en „Henry V" ontstond en volgens de overlevering op uitdrukkelijk verzoek van koningin Elizabeth geschreven werd, „The taming of the shrew," „Much ado about nothing", „Twelfth night or what you will", „As you like it" en „The mer-

23

Sluiten