Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

tot de R. Katholieke Kerk, die onder het beheer is geplaatst van den vorstbisschop van Breslau en van een door den keizer van Oostenrijk bevestigden vicaris-generaal te Teschen. Tot de inrichtingen van onderwijs behooren er 7 gymnasia, 4 hoogere burgerscholen, 3 kweekscholen voor onderwijzers en 2 voor ■onderwijzeressen, 10 handelsscholen, een staatsschool voor nijverheid, 6 ambachtsscholen, 26 scholen voor voortgezet onderwijs, 6 landbouwscholen, een theologische school en een aantal scholen voor lager onderwijs. De Silezische Landdag bestaat uit den vorst-bisschop van Breslau, 9 afgevaardigden uit de grondbezitters, 10 uit de steden, 2 uit de Kamer van koophandel en 9 uit de landelijke gemeenten. Men heeft er 25 arrondissementsrechtbanken, een rechtbank te Teschen en een gerechtshof van hoogste instantie te Brünn. De hoofdstad is is Troppau. Zie voor de geschiedenis het artikel Silezië.

Silezische dichterscholen. Zie Duitsche taal en letterkunde.

Silezische Oorlogen noemt men drie tusschen Pruisen en Oostenrijk om het bezit van Silezië gevoerde oorlogen.

De Eerste Silezische Oorlog werd van 1740— 1742 gevoerd. Na den dood van Karei VI (1740) maakte Frederik II van Pruisen aanspraken op «en deel van Silezië, op grond van een in 1537 gesloten erfverdrag tusschen Frederik II van Liegnitz, Brieg en Wohlau en Joacliim, II van Brandenburg (zie Silezië Geschiedenis). Toen deze aanspraken werden afgewezen, trok hij den 16den December

1740 met 21000 man over de grenzen en bezette het grootste deel van Silezië. De Oostenrijkers trokken uit Moravië Opper-Silezië binnen en den 10ai!n April

1741 had de slag bij Mollvitz plaats, waarin de Pruisen de overwinning behaalden. In Juni sloot Frederik zich bij het Nymphenburger Verdrag (zie Oostenrijksche Successieoorlog) aan, doch nam geen deel aan den algemeenen aanval op Oostenrijk. In October kwam door toedoen van Engeland het gegeheim verdrag van Kleinschnellendorf tusschen Oostenrijk en Pruisen tot stand. Toen Oostenrijk de voorwaarden van dit verdrag niet onmiddellijk vervulde, liet Frederik in December een inval doen in Bohemen en Moravië, dat hij met behulp van Saksische troepen voor den keurvorst van Saksen wilde veroveren. De werkeloosheid der Saksen dwong hem naar Bohemen terug te trekken, waar hij den 17den Mei bij Chotusitz op de Oostenrijkers de overwinning behaalde. Daarop werd den ll^en Juni 1742 te Breslau een voorloopige vrede gesloten, die den 28stei1 Juli te Berlijn door een definitieven vrede gevolg werd. Oostenrijk stond een gebied van 38000 v.km. met 1400 000 inwoners aan Pruisen af, Pruisen nam 4 millioen taler schulden op Silezië over en beloofde in den Oostenrijkschen Successieoorlog neutraal te zullen blijven.

De Tweede Silezische Oorlog werd van 1744-1745 gevoerd. Daar Frederik vreesde, dat Maria Theresia pogingen wilde aanwenden om opnieuw in het ,bezit van Silezië te komen, sloot hij den 15ael1 April .1744 met Frankrijk en den 22sten Mei met keizer Karei VII, de Keur-Palts enHessen-Kasseb een verbond en trok in Augustus met 80 000 man Bohemen binnen, terwijl generaal v. d. Marwitz Moravië binnenviel. Doordat Pruisen slechts gebrekkig door Frankrijk ondersteund werd, gelukte hetprins Karei

van Lotharingen Bohemen binnen te trekken, terwijl 20 000 Saksers Frederik in den rug aanvielen. In December werden de Pruisen uit Bohemen verdreven, terwijl ook Marwitz uit Moravië moest terugtrekken. Deze omstandigheden, waarbij nog kwam, dat in Januari 1745 tusschen Oostenrijk en Beieren vrede gesloten werd, het Verbond te Warschau tusschen de zeemogendheden, Saksen en Oostenrijk tot stand kwam, terwijl Rusland door bemiddeling van Engeland een toenadering tot Oostenrijk toonde, gaven Maria Theresia uitzicht op de herovering van Silezië. Een Oostenrijksch-Saksiscli leger van 75000 man trok in Mei Silezië binnen. Frederiks overwinning bij Hohenfriedeberg (4 Juni) verhinderde echter de onderwerping van het land. Den 30sten September behaalde Frederik weer een overwinning bij Spoor, terwijl door den slag bij Kesselsdorf (15 December) geheel Saksen in zijn macht kwam en hij den 18dcn December Dresden binnenrukken kon. Reeds den 258ten December kwam de Vrede van Dresden tot stand, waarbij de bepalingen van den Vrede van Berlijn van 1742 bekrachtigd werden. Maria Theresia deed nogmaals afstand van Silezië en Glatz, terwijl Frederik haar gemaal Frans 1 als keizer erkende en Saksen 1 millioen taler oorlogskosten betaalde.

Derde Silezische Oorlog. Zie Zevenjarige Oorlog.

Silhidsje (Arabisch: su-l-hiddsje, de maand der bedevaart) is de naam van de twaalfde maand van het Islamietische maanjaar, waarin de pelgrimstocht naar Mekka moet plaats hebben. Het bezoek der heilige plaatsen op andere tijden is volgens de Islamietische godgeleerden wel is waar een verdienstelijk werk,maar ontheft niet van den plicht om de ritueele bedevaart op den voorgeschreven tijd te doen. Op den 10aen dag van de silhidsje valt het feest Idu'lasha (feest des offers), dat door de Turken gewoonlijk Kurban Bairam wordt genoemd (Zie Bairam.)

Silhouétte of schaduwbeeld van een mensch is zoodanig portret, waarvan het binnen de omtrekken gelegen gedeelte zwart gekleurd is, hoewel daarop ter verduidelijking ook wel eens witte lijnen zijn aangebracht. De naam is afkomstig van den Franschen minister van Financiën Etienne de Silhouelte; deze had zich omstreeks het jaar 1757 door zijn maatregelen zoo gehaat gemaakt, dat men hem op allerlei wijzen trachtte te bespotten, weshalve men aan alles, wat er armelijk en schraal uitzag, den naam gaf van a la Silhouette. Het silhouetteeren, in de eerste helft der vorige eeuw nog zeer in zwang, is later door de photografie vervangen.

Silicaten zijn Mezelzure zouten, veelvuldig voorkomende als delfstoffen en ongeveer een derde gedeelte van alle bekende mineralen uitmakende. Die veelvuldigheid der silicaten in de natuur ontstaat niet alleen door de kwalitatieve verscheidenheid der elementen, die met silicium en zuurstof in de verbinding voorkomen, maar vooral ook door kwantitatief verschil in de verhoudingsgetallen van eenzelfde element tot silicium. De bepaling van de scheikundige constitutie der silicaten is dikwijls zeer moeilijk. Het normale kiezelzuur Si04H4 heeft de eigenschap, dat meerdere moleculen van dat zuur zich met elkander kunnen verbinden onder verlies van een grooter of kleiner aantal moleculen water, zoodat algemeen de formule van de kiezelzuren kan worden voorgesteld door mH4SiOi—nH?0 = H,m-

Sluiten