Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

daar door toedoen van Adolf IV van Berg in 1147 door wapensmeden uit Damascus gebracht is, volgens anderen door Stiermarkers omstreeks 1290.

Solitair (Fransch: solitaire = alleen) wordt in verschillende beteekenissen gebruikt, bijv. voor een kluizenaar, voor een eenzelvig levend mensch, voor een afzonderlijk ingezetten diamant enz. Ook een bepaald geduldspel voor één persoon wordt solitair genoemd.

Solmisatie is het aangeven der tonen met de lettergrepen ut, re, mi enz., welke door Guido van Arezzo in de llde eeuw zijn ingevoerd. Zie Noten.

Solmona (Sulmona), een arrondissementshoofdstad in de Italiaansche provincie Aquila (Abruzzen), ligt 403 m. boven den zeespiegel in een vruchtbaar dal aan den Z. W. voet van den Monte Morrone (2060 m.) en aan de rivier Gizio. Het is een kruispunt van spoorwegen en de zetel van een bisschop. Men vindt er onderscheiden Gotische kerken, paleizen met Gotische overblijfselen, een gymnasium, een technische school, een seminarium, een gevangenis, een fraai stadhuis, een waterleiding van 1258, fabricage van confituren, een stoomzaagmolen en wijnbouw. Solmona telt (1901) 13191 (als gemeente 17 988) inwoners. Het is het oude Sulmo, de geboorteplaats van Ovidius en van paus lnnocentius VII.

Solms is de naam van een oud grafelijk, gedeeltelijk vorstelijk geslacht. Zijn stamslot was sedert de eeuw Braunfels in Lahngau, en Marquard, graaf van Solms, dien men in 1129 vermeld vindt, wordt als stamvader beschouwd. In 1420 ontstonden de lijnen Solms-Braunfels en Solms-Lich-Hohensolms

(ook wel Bernhards- en Joliannislyn genoemd), die zich wederom in verschillende takken verdeelden. Tot dit geslacht behoorde Amalia van Solms, de echtgenoote van prins Frederik Hendrik van Oranje, evenals de Oostenrijksche luitenant-veldmaarschalk prins Iiarel van Solms-Braunfels, geboren den 27sten

juli iöiz en overleden den ldaen :\;ovember ltwo.

Solnhofen (Solenhofm), een dorp in het Beiersche distrikt Midden-Franken, aan de Altmühl en aan den spoorweg München—Ingolstadt—Hof gelegen, telt (1905) 1240 inwoners en is beroemd wegers den Solnhofer leisteen, een schilferige bovenlaag van de Jurakalk, welke in dien omtrek de Jurakalk en het dolomiet bedekt en in uitgestrekte groeven voor de meest verschillende doeleinden (lithografische steenen, tafelbladen enz.) wordt verwerkt. In dat gesteente vond men behalve vele versteeningen de overblijfselen van den oudsten vogel (archaeopteryx).

Solo of Bengawan Solo, de grootste rivier van Java, heeft als voornaamste bronrivier de Kali Semangir, waaraan men ook wel den naam Solo geeft, die in de residentie Madioen in het bergland ten Z. van den Lawoe ontspringt. Onder den naam Kali Wanjang treedt zij Soerakarta binnen, stroomt onder den naam Penambangan door de vlakte van Watoeretno, neemt rechts de Koeloer en den Kadoewan op en betreedt beneden Wonogiri de vlakte van Soerakarta, waar haar oevers door een reeks dorpen begrensd worden en. zij links de Kali Dengkeng opneemt. Ten N. van dé'hoofdplaats Soerakarta, waar zij links de Kali Pepe ontvangt, buigt zij voor een heuvelrug, die haar op den linkeroever begeleidt, naar het O. om, heeft ook hier dicht bevolkte oevers, evenals in de residentie Madioen, die zij weldra bereikt, en neemt bij Ngawi de Kali Gandoeng of Bengawan Madioen op, haar belangrijkste zijrivier. Hier

bereikt zij den Goenoeng Kendang.de heuvelreeks op de grens met Rembang, die zij over een lengte vanfc7 uur doorbreekt. De heuvels aan weerszijden van de rivier, die een hoogte van 80—100 m. bereiken, zijn met djatibosschen begroeid. Nadat de rivier door de heuvelreeks gebroken is, begint bij Ngloewak haar benedenloop, waaraan men dikwijls den naam Solovallei geeft. Zij bezit hier een gering verval en maakt groote kronkelingen; haar breedte wisselt af tusschen 110 en 250 m. Op sommige plaatsen is zij bedijkt. Tot Bodjonegoro stroomt de Solo door een van de dunst bevolkte laagvlakten van Java; langs de rivier zelf ligt echter een onafgebroken reeks kampongs. Na Bodjonegoro is de vlakte dichter bevolkt; een van de drukste plaatsen is Babat, waar de rivier de residentie Soerabaja binnentreedt. De Solo vormt een aanzienlijke delta, die moerassig is en waarin kunstmatige vischteelt wordt uitgeoefend. Vroeger mondde zij met twee armen, de Solo en de Miring, uit in de Java-zee; in 1885 heeft men de eerste monding afgesloten door een dam, in 1888 de tweede door een sluis. In plaats daarvan had men reeds vóór 1885een nieuwen riviermond in noordelijke richting naar Oedjong Pangka gegraven. Men hoopte daardoor de dichtslibbing van het Westgat te beletten. Deze maatregel is echter onvoldoende gebleken. De scheepvaart op de Solo is na den aanleg van spoor- en tramwegen afgenomen. De rivier heeft een totale lengte van 540 km. en een stroomgebied van 15 425 v. km. Zie ook Solovalleiwerken.

Solo noemt men in de muziek een compositie of een gedeelte daarvan, bestemd voor één instrument of voor één zangstem, terwijl het accompagnement, zoo het vereischt wordt, daarbij een zeer ondergeschikte taak vervult. Tegenover het solo (alleen) staat het tutti (allen), waarbij alle overige instrumenten of stemmen invallen.

Soloecisme of solecisme noemt men een fout

tegen de regelen der spraakkunst. De Ouden leidden het woord af van de Achaeïsch-Rhodische kolonie Sooli, waarvan de bewoners als taalverbasteraars bekend stonden.

Solog-ne is de naam van een landstreek, gelegen in de Fransche departementen Cher, Loiret en Loir-et-Cher. Zij beslaat een oppervlakte van 4600 v. km., haar bodem is kleiachtig en ondoorlaatbaar, waardoor zij talrijke plassen en moerassen bevat. Door het graven van het Sauldre-kanaal, het kanaliseeren van rivieren, het graven van afwateringskanalen, het bemesten met mergel, het aanplanten van pijnboomen en den aanleg van wegen heeft men sedert het midden der 19de eeuw het land meer geschikt gemaakt voor den landbouw en den gezond¬

heidstoestand verbeterd. Het brengt thans tarwe, rogge, haver, gerst en wijn voort, terwijl er paarden, schapen, varkens en gevogelte (vooral eenden) worden gefokt. De Sologne wordt doorsneden door de lijnen van den Orleansspoorweg Parijs—Agen en Tours—Vierzon—Bourges.

Solola, de hoofdstad van een departement in de Middel-Amerikaansche republiek Guatemala, ligt 2146 m. boven den zeespiegel, ten N. van het meer Atitlan op een slechts van het N. toegankelijk plateau, heeft weverij en pottenbakkerij en telt 7627 inwoners. Het evenzoo genoemde departement heeft een oppervlakte van 1790 v. km. en telt 70 039 inwoners.

Sluiten