Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

de beoefening der dichtkunst en der fraaie letteren. De koning van Pruisen benoemde hem in 1807 tot kamerheer en tot ridder in de Orde van den Rooden Adelaar. In den aanvang van 1808 vertrok hij naar Duitschland. Hij overleed op een reis door Italië te Bologna den 268tei Juli 1819. Hij schreef: „Proeve eener vertaling van het Pervigilium Veneris"(1805), ,,Gedachten"(1808), ,,Winterrecepten"(1808), „Tien lierzangen van Horatius"(1808), „Klachte bij het graf van mr. J. Hinlopen"(1809), „Eleuterophilus' vertraute Briefe wahrend eines Durchflugs durch einen Teil der nördlichen Provinzen des Königreichs der Niederlande, irn Sommer des Jahres 1817 an einen Freund geschrieben"(3 dln., 1818).

Strictuur. Zie Vernauwing.

Striegau, een arrondissementshoofdstad in het Pruisische distrikt Breslau, ligt aan het Striegauer Wasser en aan eenige spoorwegen. De plaats bezit een Evangelische kerk, een Roomsche kerk, een standbeeld van Wilhelm I, een reaalgymnasium, eenige nijverheid en (1905) 13 427 inwoners. In de nabijheid vindt men de Striegauer Bergen, den Breiteberg, den Kreuzberg, waarop een kruis ter herinnering aan den slag bij Hohenfriedberg geplaatst is, en den Georgenberg.

Strike. Zie Werkstaking.

Strlndberg1, August, een Zweedsch schrijver, geboren te Stockholm den 22s,en Januari 1849, was gedurende eenigen tijd leeraar, studeerde daarna in de medicijnen, bezocht vervolgens de tooneelschool, zonder echter als tooneelspeler op te treden, en bepaalde zich van 1870—1872 weder bij zijn studiën. Van 1883—1888 leefde hij in Frankrijk, Zwitserland en Duitschland, van 1888—1892 weder in Skandinavië, vervolgens in Duitschland, Oostenrijk en Frankrijk en sedert 1897 voortdurend in Zweden. Hij trad in 1878 in het huwelijk met de tooneelspeelster Siri van Essen, liet zich weldra van haar scheiden, huwde in 1893 met de Oostenrijksche schrijfster Frida Uhl, welk huwlijk ook weder werd ontbonden, en trad in 1901 in het huwelijk met de tooneelspeelster Harriet Bosse. In zijn eerste periode treedt het gevoel bij hem op den voorgrond, de vrouw en de liefde beschouwt hij als de leidende machten van het leven. Zijn eerste drama: „Meester 01of"(1872) werd door het publiek ongunstig ontvangen. Daarna schreef hij den realistiscli-naturalistischen roman „De roode kamer"(1879) uit het Stockliolmer kunstenaarsleven, die een storm van verontwaardiging wekte, waarop hij met de satire: „Het nieuwe rijk"(1882) antwoordde. Verder schreef hij in dezen tijd nog eenige tooneelspelen en gedichten. In zijn tweede periode gaat hij van socialistische beginselen uit en beschouwt de tegenwoordige beschaving als geheel mislukt. De verhouding tusschen man en vrouw schildert hij thans als een eeuwigdurenden strijd op leven en dood. Weldra kregen de werken van Nietzsche veel invloed op hem. In deze tweede periode schreef hij o. a. „Huwelijkstafereelen"(2 dln., 1884— 1885), „Onder Fransche boeren"(1889), „Juffrouw Julie"(1888), „De vader"(1889), „De zoon van een dienstmeid"(1887), waarin hij openhartige bekentenissen uit zijn eigen leven deed, ,,Tschandala"(1889), „De biecht van een dwaas"(1893), ,,Inferno"(1897) en „Naar Damascus"(3 dln., 1898—1904). De onbevredigende resultaten, waartoe hij in zijn eerste en tweede periode kwam, brachten hem tot de mystiek. Zijn latere werken gaan van de gedachte uit, dat de

wereld door een hoogere, bovenzinnelijke macht bestuurd wordt. Uit dezen tijd noemen wij de historische tooneelstukken: „Folkungersage", „Gustaaf Wasa", „Gustaaf Adolf II", „Christine", „Karei XII", „Gustaaf III" en de „Wittenbergsche nachtegaal''(verzameld van 1906—1907). Verder schreef hij een aantal romantisch-poëtische werken. Strindberg heeft een geheel nieuwe richting aan de Zweedsche taal en aan de Zweedsche letterkunde gegeven. Zijn romans verschenen in een Zweedsche volksuitgave sedert 1899, zijn tooneelwerken in 2 seriën van 1903—1905. Sedert 1901 deed Strindberg, met medewerking van E. Schering, een volledige Duitsche uitgave van zijn werken verschijnen. In het Nederlandsch werden vertaald: „De eilanders"(door Ph. Wijsman, 1890) en ,,Gewetensknaging"(1892).

Strlnnholm, Anders Magnus, een Zweedsch geschiedschrijver, geboren den 258ten November 1786 te Umea, Westerbotten, studeerde te Upsala en stichtte vervolgens te Stockholm een boekdrukkerij, maar stond haar af aan zijn deelgenoot Haggström, toen hij de bewerking ondernam der „Svenska Folkets Historia under Konungarna af Wasaatten" (3 dln., 1819—1824). Daarna was hij eenigen tijd werkzaam aan het statistiek archief aldaar en bezigde vervolgens de bijeengebrachte bescheiden voor zijn „Svenska Folkets Historia fran aldsta teil narvarande Tider"(dl. 1—5,1835—1854, loopende tot 1319). Ook zijn „Kort begrip" van laatstgenoemd werk is onvoltooid gebleven. De Zweedsche Academie heeft het eerste deel van bovengemelde „Geschiedenis van het Zweedsche Volk" met den hoogsten prijs bekroond en hem in 1835 tot lid benoemd. Hij overleed den 18den Januari 1862.

Stroboskoop is in het algemeen een optisch toestel, dat daarop berust, dat een lichtindruk gedurende eenigen tijd (ongeveer 7? seconde) in het oog blijft, zoodat een aantal lichtindrukken, met korte tusschenpoozen na elkander ontvangen, den indruk van één geheel kunnen maken. Op dit beginsel berust bijv. de toestel bestaande uit een schijf of rechthoek, die aan elke zijde een teekening draagt, bijv. aan de eene zijde van een kooi, aan den andere van een vogel. Draait men den toestel snel rond, dan ziet men niet de afzonderlijke teekeningen, doch den vogel in de kooi. Hiertoe behooren ook de ombladerboekjes, waarvan elk blad een anderen stand of een ander moment van een beweging of gebeurtenis vertegenwoordigt. De eigenlijke stroboskoop, ook phaenakisloskoop, phantoskoop, phantasmaskoop, laumatroop, stróboskopisehe schijf of wonderschijj geheeten, bestaat uit een schijf met teekeningen en een rand met gaten, waardoor men kan zien. Men houdt de schijf voor den spiegel en bekijkt door de gaten de teekeningen, die verschillende standen of momenten vertoonen en voor het oog in den spiegel één geheel vormen. De stróboskopische cylinder, levensrad, zoótroop, daedaleum of kinetoskoop, is een op een voet draaibare, van boven open cylinder met kijkspleten boven in den rand. In den cylinder plaatst men een eveneens cylindrische papierstrook met teekeningen, waarna de toestel in een snel draaiende beweging wordt gebracht.

Strodtinan, Adolf, een Duitsch dichter en prozaïst, geboren te Flensburg den 24sten Maart 1829, was in 1848 student te Kiel, nam deel aan den opstand van zijn landgenooten, werd in het eerste

Sluiten