Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Tarsus, vroeger Tarsos geheeten, in de Oudheid een groote stad in Cilicië, aan de Kydnos (Tarsus Tsjai) en door den Assyrischen koning Sanherib (705—681) gestieht, was sedert 607 v. Chr. de zetel van onafhankelijke koningen, die echter later onder de souvereiniteit van Perzië kwamen te staan. De stad begon vooral te bloeien, toen er zich in de dar gen der Seleukiden vele Grieken vestigden, die een levendigen handel dreven. Ten tijde van de eerste Romeinsche keizers bestond er een beroemde wijsgeerige school. Zij is de geboorteplaats van den apostel Paulus. Inzonderheid was zij een gewichtige stad gedurende de oorlogen der Romeinen tegen de Parthen. Later evenwel daalde de welvaart der stad, vooral door de invallen der Saracenen, maar zij behield toch tot het einde der Middeleeuwen een zeker aanzien. Het hedendaagsche Tarsus in de provincie Adana telt 16—18000 inwoners, waaronder vele zadelmakers leerlooiers en vervaardigers van tenten, die in den zomer rondtrekken. Er wordt katoen, zuidvruchten, graan, wol, sesam enz. uitgevoerd. Zij is door spoorwegen met Mersina en Adana verbonden.

, Tartaan, oudtijds een soort galei, is thans de

naam van een jxanaanscn, open visschersvaartuig, met één mast, een Latijnsch zeil en een boegspriet met twee fokken.

Tartaren. ZieTa/arcn.

Tartaro is de naam

van een linkerzijriviervan de Po, die in de Italiaansche provincie Verona ontspringt. Zij stroomt Z. O.

waarts, neemt de Tione op en betreedt dan de provincie Rovigo, waar zij den naam Canal Bianco aanneemt. Bij Loreo vereenigt zich de rivier, die 168 km. lang is, met de Po di Levante.

Tartaros is bij Homeros een diepe afgrond onder den aardbodem, zoover beneden de oppervlakte van de aarde, als de hemel zich boven de aarde bevindt en door koperen poorten gesloten. Aldaar bevonden zich Krtmos en de Titanen. Later was de Tartaros de geheele onderwereld of dat gedeelte van deze, waar de boozen hun straffen ondergaan. De Tartaros staat alzoo tegenover de Elyzeesche velden, het verblijf der gelukzaligen. Als mytisch persoon is Tartaros een zoon van Aether en Gaea en de vader van Tyyhoeus.

Tartarlje. Zie Tatarije.

Tartaud, Frits, een Nederlandsch tooneelspeler, geboren te Amsterdam den 8steo Mei 1859, toonde als dilettant veel aanleg voor het tooneel en werd op voorstel van Louis Bouwmeester verbonden aan het gezelschap onder directie van Bouwmeester, Boaz en Judels, bij welk gezelschap hij in 1876 in den „Salon" te Amsterdam als markies de Prelles in de „Twee Weezen" debuteerde. In 1882 ging hij over naar het tooneelgezelschap onder directie van W. Lemmens, maakte daarna gedurende korten tijd deel uit van de troep in de Kleine Komedie te Rotterdam, waarvan Van Zuylen directeur was, en werd in 1884 verbonden aan het Rotterdamsche Tooneelgezelschap van Van Eijsden, waartoe hij thans nog behoort. Van 1889—1890 speelde hij te Amsterdam bij gebroeders Van Lier. Tot zijn voornaamste rollen behooren: Severo To-

Tartaan.

relli, Galeoito, W'alther Soltau, Martius in „Weldoeners der Menschheid", Henry de Sartorys in„FrouFrou", Eelmer in „Nora", Didier in „De Hinderpaal", Franz Moor in „De roovers", Jason in „Medea", Van Possél in „Aleid", Armand in „Marguerite Gautier", de koning in „Vorstenschool", Wilko de Hondt in „De rechte lijn" enz. Hij is gehuwd met de tooneelspeelster Alida Klein.

Tartaud-Klein, Alida Johanna Marie, een Nederlandsch tooneelspeelster, geboren te Amsterdam den 29s,en April 1873, ontving haar opleiding op de Tooneelschool aldaar en trad gedurende haar studie reeds herhaaldelijk met dilettanten op. In 1890 trad zij wegens ziekte van mevrouw Beersmans op te 's Hertogenbosch in „Vorstenschool" en wel als Louise. Haar eigenlijk debuut had plaats in „Het Fabriekskind". Tot haar meest bekende rollen behooren verder Aleid, in het gelijknamige stuk van Multatuli, Nora, Mimi in „Vie de Bohème", Giulia in „De stem van het hart", Kreusa in „Medea", Hélène in „Mejonkvrouw de la Seiglière", Marguerite Gauthier, Dora, Maria Stuart en M onna Vanna. Zij is, evenals haar echtgenoot, Frits Tartaud, verbonden aan het Rotterdamsche Tooneelgezelschap van Van Eysden.

Tartini, Guiseppe, een Italiaansch vioolspeler, geboren den 12den April 1692 te Pirano in Istrië, begaf zich in 1710 naar Padua, om er in de rechten te studeeren. Wegens een geheim huwelijk met de nicht van een kardinaal moest hij de stad ontvluchten en begaf zich in een Minorietenklooster te Assisi, waar hij zich toelegde op het vioolspel en op de theoretische beginselen der toonkunst. Later woonde hij te Venetië en te Ancona en in 1721 werd hij in de kerk van Sant' Antonio te Padua tot kapelmeester benoemd, welke betrekking hij tot aan zijn dood bekleedde, alleen was hij van 1723— 1725 in dienst van graaf Kinsky te Praag. Tot zijn leerlingen behoorde o. a. Nardini. Hij overleed den 16den Februari 1770. Hij schreef meer dan 100 sonates voor de viool, waartoe o. a. de beroemde „Le trille du diable" behoort, ook triosonaten en een groot aantal concerti grossi. Verschillende werken van hem werden door David, Alard, Jensen, Pente, Riemann en anderen opnieuw uitgegeven. In 1714 ontdekte hij de combinatietonen. Zijn regels voor de behandeling van den strijkstok blijven nog altijd van kracht. Van zijn geschriften vermelden wij: ,,L' art de 1'archett" en „Trattato di musica secondo la vera scienza dell' armonia" (1764). In 1897 werd te Pirano een standbeeld voor hem opgericht. Zijn biografie schreef Tamaro (1897).

Tartrazine is een hydrazonverfstof van ingewikkelde samenstelling, die ontstaat door de inwerking van phenylhydrazin parasulfozuur op dioxywijnsteensteenzuur. Zij vormt een oranjegeel poeder, dat in water, maar niet in alkohol oplosbaar is en aan wol een lichtgele kleur geeft,.

Tartuffe is de naam van den titelheld van het meestberoemde blijspel van Molière en werd later in het algemeen tot aanduiding van een schijnheilig persoon gebruikt. Het woord komt het eerst in een brief van Jean Louis Balzac voor en is afkomstig van het Italiaansche woord tartufo, den naam van een soort truffel. Dat Molière in dit blijspel een bepaald persoon als voorbeeld heeft genomen, is niet te bewijzen. Het stuk wekte groote verontwaardiging.

Sluiten