Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

(1880) en een „School history of Germany" (1874). no

Sedert Februari 1878 was hij gezant der Vereemgde pi:

Staten te Berlijn. Hij overleed aldaar den 19den m<

December 1878. Een verzameling van zijn reisbe- dl

schrijvingen verscheen in 1881, zijn „Poetical cu

works" en „Dramatic works" in 1902. Zijn ge- In

malin Maria Hansen, een dochter van den beken- m

den sterrenkundige, vertaalde een aantal van zijn v« werken in het Duitsch.

Teakboom. Zie Djati.

Teakhout. Zie Djati. tr Tearing- g^oods (== lomp en artikelen) noemt

men de voor Afrika bestemde linnen en katoenen g(

kleedingstukken. . J'

Teba, Eugenie Marie de Guzman, gravin van. s(

Zie Eugenie. . , .

Tebbes, een stad in het Midden- Perzische landschap Koebistan, ligt tusschen bergen aan den noor- a delijken rand van de woestijn Loet op een hoogte g van 560 m. in een omgeving, die voor een klein ge- t deelte bebouwd is. Zij bezit muren en een onbelang- t rijk fort. Het aantal inwoners wordt op 6 000 ge- a schat. Er wordt zijde vervaardigd. Het klimaat is t

heet. . . j c

Tebessa is een plaats in Algenë, gelegen m de g provincie Constantine in vruchtbare omgeving. \ Het is een Arabische marktplaats met kazernes en c boomrijke gedeelten, die (1901) 4733 inwoners telt, 1 waaronder ongeveer 350 Europeanen. Het gelijknamige distrikt, behoorende tot het militaire ge- s bied, telt op een oppervlakte van 10 115 v. km. ï (1901) 39 572 inwoners. Tebessa is het voormalige Theveste. Het bezit een goed bewaard gebleven Byzantijnsche vesting, een mooien, vierzijdigen triomfboog van Septimus Severus, een Minerva- < tempel, die thans tot R. Katholieke kerk dient, en ruïnen van "een basiliek en van een circus.

Tebris, Taébris of Tauris, de hoofdstad der Perzische provincie Aserbeidsjan, in een vruchtbare vlakte aan de kleine rivieren Spintsja en Atsji 150» m. boven de oppervlakte der zee gelegen, heeft eenige vestingwerken, een vervallen Middeleeuwschen burcht met een tuighuis, een villa van den troonopvolger, steeds gouverneur van deze provincie, talrijke moskeeën, 5 Armeensche kerken, rijke bazars, 166 karavansera's, fabrieken van zijden en katoenen stoffen, tapijten en leder, een aanzienlijken handel en 200 000 inwoners. Een paar eeuwen geleden telde zij meer dan een half millioen zielen, maar in de lode eeuw kwam deze stad zeer in verval, zij is haar vernieuwden bloei verschuldigd aan den belangrijken transitohandel over Erivati, Tiflis en Poti tusschen Europa en Perzië, waardoor zij de voornaamste koopstad van Perzië werd. In den laatsten tijd heeft de handel door het verkeer over de Kaspische Zee geleden. De stad werd in 792 door ZobeUe, de gemalin van khalif Harocn al-liasjid, gesticht. In 1605 behaalden de Perzen hier een overwinning op de Turken, in 1725 werd zij door laatstgenoemden veroverd, in October 1827 werd zij door de Russen bezet, waarna er den 2den November de vrede tusschen Rusland en Perzië gesloten werd. Den 23sten September 1854 had Tebris veel van een aardbeving te lijden.

Techniek is een Grieksch woord, waarmee men oorspronkelijk kunstvaardigheid, later het geheel der regels aanduidt, welke men bij de beoefening van de kunst moet in acht nemen. Men spreekt

nog wel van de techniek van de schilderkunst, het pianospel, het drama enz-, maar verstaat thans meestal onder techniek de vaardigheid of de regels, die bij een nuttige kunst te pas komen. Een technicus is iemand, die de techniek in zijn macht heeft. In Duitschland noemt men een technicus ook iemand, die op een technicum gestudeerd heeft. Zie verder Technologie.

Technisch noemt men datgene, wat op de nijverheid of op het materieele gedeelte der kunsten betrekking heeft.

Technische termen zijn de eigenaardige benamingen en uitdrukkingen, welke op het gebied der nijverheid, soms ook wel op dat van kunsten en wetenschappen in gebruik zijn. _ _

Technische hoog-escholen zijn inrichtingen van onderwijs, waar toekomstige^ ingenieurs, architecten en bedrijfsleiders hun opleiding ontvangen. Nederland bezit een technische hoogeschool te Delft, die ontstaan is uit de voormalige polytechnische school. Het onderwijs, dat er, evenals aan de andere hoogescholen, door gewone en buitengewone hoogleeraren, lectoren en privaatdocenten gegeven wordt, omvat een vijftal afdeelingen, te weten: algemeene wetenschappen, weg- en waterbouwkunde, bouwkunde, werktuigbouwkunde, scheepsbouwkunde en electrotechniek en scheikundige technologie en mijnbouwkunde.

Technologie of Bedrijfsleer is de theorie of de . stelselmatige kennis van alle werkzaamheden der nijverheid. Tot deze laatste rekent men alle inrichs tingen, die de verwerking van de grondstoffen tot l bruikbare voorwerpen ten doel hebben. Die veri werking kan enkel een vormverandering zijn, of

- ook door scheikundigen invloed worden te weeg geï bracht, zoodat men een mechanische en een chemische technologie onderscheidt Tot de mechanische

- technologie behoort de bewerking van metalen, e hout, steen, glas en soortgelijke materialen, het ver3 werken van vezelstoffen (spinnen, touwslagerij,

- weverij, papierfabricage) en van een aantal andere tl stoffen (naaien, stoppen, vlechten enz.). De chemi-

sche technologie maakt bijv. metalen los uit de ert[- sen (metallurgie), bereidt zuren, soda, potasch, zouj ten, oxyden, glas, cement, verfstoffen enz. uit anorn gan'ische stoffen, verder zetmeel, suiker, kinine, ■1 plantenvet, enz. uit plantaardige stoffen en leer, ie lijm, vet enz. uit dierlijke stoffen. Veelal wordt de le grondstof zoowel mechanisch als chemisch behanr- deld, bijv. bij het samensmelten van zand met potn asch', soda en kalk, en de daarop volgende verann dering der glasmassa in flesschen enz. Een afzonte derlijken tak van de techniek vormt de electrotechr id niek (zie aldaar).

ie Toen men met de wetenschappelijke behandele ling van de nijverheid begon, werden de verschil[n lende bedrijven op zich zelf beschouwd. Later )p zocht men verband tusschen overeenkomstige be3n drijven, zoodat thans tegenover de speciale of bijsn zondere techniek de algemeene of vergelijkende techis- niek staat, die de overeenkomstige bewerkingen, en voorkomende bij verschillende bedrijven, zooals ie- het zagen, gieten, verdampen, drogen, filtreeren enz. samenvoegt. Als den grondlegger van de iee techniek kan men Beckmann beschouwen, die m re- zijn werken de afzonderlijke takken van nijveiheid fe- naar de innerlijke verwantschap van de verschil■kt lende bewerking behandelde. Ook de naam tech-

Sluiten