Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

en „Selbstverwaltung und Reform der Gemeinde- Fr

und Krcisordnungen in Preuszen und SeUgovern- ru

ment in Enseland und Nord-Amenka (1872). roi

Tellurlet (Telluriumolcer) is een mineraal, „1

dat uit telluwy zuur (Te 0„) bestaat en in Zevenbur- G(

«ren 'en Colorado voorkomt, in kleine, rhombische (3

kristallen en in kleine, geelachtige of grauwe, radiaal- (3

vezelige korrels. Het wordt slechts zelden gemengd L<

met eedegen tellurium, aangetroffen.

Tellurisch, afgeleid van tóïus (Latijn - J,'aarde), beteekent „op de aarde betrekking hebbend St of „van de aarde afkomstig". Vandaar: tellurische te invloeden, voor de inwerking van de aarde op het d< menschelijk lichaam als oorzaak van ziekten enz. h< Tellurium (Te) is de naam van een scheikun- m dte enkelvoudig lichaam, dat in gedegen toestand (I gevonden wordt bij Zalathna in Zevenburgen en in (1 Colorado, en gewoonlijk met metalen 'b met zwavelmetalen gebonden als schrifterts (sylva- h niet), nagyagiet, telluriumlood en telhiriumzilver, (J met zuurstof als telluriet in het gouderts van Zeven- 1 burgen. Men verkrijgt liet door dit met verdund ïl zoutzuur te wasschen, met geconcentreerd zwavel- d zuur te verwarmen en uit de oplossing, in zoutzuur- s. houdend water uitgegoten, het tellurium met zink J neer te slaan. Het is blauwachtig-wit, metaalglanzend, bladerig-kristallijn, bros en een slechtegeleider d der electriciteit; zijn atoomgewicht is 127,6, zijn k soortelijk gewicht 6,24; het smelt bij ongeveer 450 1 C., kookt bij ongeveer 1400 , is vluchtig, verbrandt c in de lucht tot kleurloos, kristallijn, wi water schier £ onoplosbaar tellurigzuura.nhydried (Te02), onder c het verspreiden van een eigenaardigen, zwak-zuren ^ reuk. Tellurium lost met een roode kleur in warme s kaliloog op tot telluurkahum en tellurigzuur kalium, en wordt door geconcentreerd zwavelzuur en salpe- , terzuur tot kleurloos, aardachtig, bitter, metallisch . smakend tellurigzuur (H2Te03) en door smeltenden i salpeter tot kleurloos, kristallijn, metallisch smakend < telluriumzuur (H,Te206) geoxydeerd. Het verbindt zich rechtstreeks met de halogenen, met zwavel en met onderscheiden metalen en komt in scheikundige eigenschappen met selenium en zwavel overeen, riet werd in 1798 door KlupToth ontdekt.

Telluxinm is de naam van een instrument, dat de aswenteling der aarde en haar omloop om de zon voorstelt, om de hierdoor veroorzaakte verschijnselen, inzonderheid de afwisseling der jaargetijden, te verklaren. ,

Tellus of Tellus Maler was bij de Romeinen de codin van de aarde, die later als Terra Mater met de Grieksche Gaea gelijkgesteld werd. Haar voornaamste feest voor het groeien van het zaad werd den j 5iien April gevierd. Als godin van de onderwereld komt zij naast de Manen voor en werd zij bij aardbevingen aangeroepen. In 268 werd te Rome een tempel voor haar opgericht.

Telmachines. Zie Statistische machines.

Telman, Konrad, met den waren naam Konrad Zitelmann, een Duitsch dichter en schrijver, geboren den 26"en November 1854 te Stettin, studeerde in de rechten en werd daarna referendaris te Stettin. In 1878 moest hij wegens ziekte zijn ontslae nemen, waarna hij gedurende enkele jaren in het Z. reisde, totdat hij zich in 1883 te Mentone en later te Rome vestigde. Van zijn dichtbundels noemen wij: „In der Einsamkcit" (Leipzig, 1876), „Meraner Herbsttage" (Leipzig, 1876), „Aus der

Fremde" (Minden, 1889) en „Meereswellen" (Glarus, 1884); van zijn talrijke novellen, schetsen en romans: „ In Pommern" 2 dln., Leipzig, 1875), lm Frührot" (3 dln., Breslau, 1880), „Götter ur.d Götzen"(3 dln., Leipzig, 1884), „Das Spiel ist aus ^ (3<ie druk, 3 dln., Dresden, 1905), „Moderne Ideale (3 dln., Leipzig, 1886), „Dunkle Existenzen"(4dln., Leipzig, 1886), „Weibliche Waffen" (4"« druk, Dresden, 1894), „Quer durchs Leben (Leipzig, 1890), „lm Nebenschatten" (Dresden, 1891), „Vom Stamm der Ikariden" (4 dln., Leipzig, 1891), „Unterm Strohdach" (3 dln., Berlijn, 1893) „Unter den Dolomiten" (13"e druk, Dresden, 1900, ,,bohémiens" (Berhjn, 1895), „Unter römischem llimmel, (2 "e druk, Dresden, 1902), „Vox popuh^ (Dresden, 1897) en „Zwischen den Gletschem (Berlijn, 1897). Na zijn dood verschenen de romans: „Vaterrechte" (Dresden, 1899), „Was ist Wahrheit?" (Dresden, 1900), „An der Engelsbucht (Dresden, 1901) en „Tod und Leben'(Dresden, 1903). Verder „Dramen" (Dresden,1901) en „Von ihm und ihr. Bilder aus dem Leben (Berhjn, 1900), dat hij samen met zijn vrouw, Hermume von Freuschen, had geschreven. Hij overleed den 23»e Januari 1897 te Rome.

Telok Betong', de hoofdplaats van de resi■ dentie Lampongsche Distrikten, ligt aan de noordkust van de Lampongbaai en bestaat uit een aantal ' kampongs. Het aantal inwoners bedraagt (190b) ; 3759 waarvan 62 Europeanen, 2774 inlanders, • 830 Chineezen en 93 Arabieren. Er wordt veel han: del gedreven. De plaats wordt om de 14 dagen aani gedaan door de booten van de Paketvaartmaat-

Telok Semaweh, een eilandje op de noord- oostkust van Sumatra, ligt tusschen de Straat van ï Malaka, de Koewala Mamplam en de Kroeeng bei maweh. De bodem bestaat uit een alluviale vlakte, 1 die in het N. O. en in het Z. W. eindigt m lagunes, t Rivieren vindt men er niet. Er zijn 8 kampongs, n Het eiland bezit een uitstekende reede; de bevole kine die op 2500 zielen wordt geschat, houdt zich !t bezig met handel, scheepvaart, vischvangst en landbouw. In 1875 onderwierp de maharadja zich t, aan het Nederlandsch gezag. , . ,

ie Telpherage is de naam van een electrischen r- spoorweg, uitgevonden door Fleming }- waarbij dè wagens aan staaldraadkabels hangen.

De beide kabels zijn bij iederen drager kruisgewijze le in stroomgeleidende verbinding met elkander gele bracht. De dragers hebben een onderhngen afstand a- van 20 m.; iedere trein bestaat uit een locomoüef sn en 10 wagens met een totaalgewicht van 5<0 kg. ld en een draagvermogen van 1400 kg. Bij deze cond- structie wordt de trekkabel bewogen door electro3n motoren, die aldus den trein langs den draagkabel voortbewegen. De stroom wordt langs een afzonderlijken draad toegevoerd. In 1890 heeft men op n- de tentoonstelling te Edinburgh een telpherage ?r, gebouwd voor personenvervoer, terwij men haar ;u- in den laatsten tijd in Amerika gebruikt voor het ris vervoer van boomstammen, slakken, asch enz. UoK it- in Duitschland begint men haar voor dergelijke

in doeleinden toe te passen. . i ^

en Teltintr, Albertus, een Fnesch letterkundige, :>e- geboren te Franeker den 11"™ October 1803, stu6) deerde en promoveerde te Groningen 111 de rechten Ier | en vestigde zich in 1826 als advocaat te Leeu\yar-

Sluiten