Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

voortbrengselen zijn tabak (1901: 1,2 millioen kg.), katoen (19,3 millioen kg.), rietsuiker, mahonie- en cederhout en caoutchouc. De gelijknamige hoofdstad bezit katoen-, linnen- en sigarenfabrieken en telt (1900) 15 488 inwoners.

Teplitz, een badplaats in het noorden van Bohemen, ligt in het bekoorlijke Bieladal, 230 m. boven de oppervlakte der zee, tusschen het Ertsgebergte en het Boheemsche Middelgebergte aan 3 spoorwegen. Zij bezit een kasteel van prins Clary met een fraai park en een slotkerk, een R. Katholieke en een Protestantsche kerk, een in 1877 gebouwde kerk te Schönau, een synagoge, een voormalig stadhuis, een nieuw stadhuis, een gymnasium, een hoogere burgerschool, een vakschool voor aardewerk, een handelsschool, een electrotechnicum, een gymnasium voor meisjes, een museum, een schouwburg, 3 militaire badinrichtingen, 3 ziekenhuizen, electrisch tramverkeer en (1900) 24 420 inwoners. In 1895 werd de badplaats Schönau met Teplitz vereenigd. Wegens de bruinkolenbeddingen in haar nabijheid hebben nijverheid en handel zich in de laatste jaren krachtig ontwikkeld, zoodat men er onderscheiden fabrieken aantreft, vooral voor geweven stoffen, katoenen en wollen goederen, voorwerpen van caoutchouc, kant, hoeden, dassen, chemicaliën, asfalt, zeep, kalk, glas, aardewerk, spiritus, meel, chocolade, meubels, piano's, machines enz. De bronnen, zooals de Urquelle, de Frauenbadquelle, de Steinbadquelle, de Stephansquelle, de Schlangenbadquelle en de Neubadquelle, hebben meest alkalischsalinisch water met weinig vaste bestanddeelen. Het water is kleurloos en smaakt flauw. Men gebruikt het inzonderheid voor baden, vooral tegen chronisch rheumatisme, jicht, verlammingen, zenuw- en spierpijnen, ziekten van de gewrichten en zware verwondingen. Het water van de Urquelle wordt ook veel gedronken. De bronnen leveren aan 9 badinrichtingen water. In 1903 werd de badplaats door 5735 badgasten bezocht. Jaarlijks worden er ongeveer 1,8 millioen flesschen bronwater verzonden. Tot de plaatsen van uitspanning behooren: de Kurgarten in het midden van de stad met den nieuwen schouwburg, de drinkhallen, het kursalon en het Kaiserbad, liet slotpark, de Königshöhe (264 m.) met de schietinrichting, de Schlackenburg en het standbeeld van koning Friedrich Wilhelm III, het Seumepark met het standbeeld van Seume, het Kaiserpark, het Payer- en Humboldtplantsoen, de slotberg (393 m.) met rnïnes, het Probstauer park enz. Ten N.O. van Teplitz ligt de industrieplaats Turn, ten N.W. het dorp Eichwald.Men zegt,dat de bronnen van Teplitz reeds in 762 ontdekt zijn; doch in geschrift vindt men de stad eerst in de 12de en haar bronnen pas in de 16de eeuw vermeld. Omstreeks het jaar 1630 behoorden de stad en het kasteel aan graaf Kinsky, die met Wallenstein vermoord werd. Daarop beleende keizer Ferdinand II den generaal-veldmaarschalk, graaf von Aldringen met Teplitz, en toen in 1634 dit geslacht in de mannelijke lijn uitstierf, vielen de stad en het slot ten deel aan de familie Clary. In September 1813 was Teplitz het hoofdkwartier der drie verbonden monarchen, ook in 1835 en in 1860 hadden aldaar samenkomsten van regeerende personen plaats. In 1862 werd er het 1100-jarig jubelfeest der bronnen gevierd en tevens een gedenkteeken onthuld.

Tepronkstelling'. Zie Schandpaal.

Terafim is de naam van een soort huisgoden of penaten, die in Genesis 31, vers 19 en 34 genoemd worden. De terafimdienst, die door de Joden van de Aramaeërs overgenomen was en tot aan de Babylonische ballingschap nu en dan voorkwam, werd steeds als afgoderij veroordeeld.

Teramo, de hoofdstad van een evenzoo genoemde Italiaansche provincie, die op 2765 v. km. (1906) ongeveer 232 698 inwoners telt, ligt aan de Tordino 265 m. boven de oppervlakte der zee en aan den spoorweg naar Giulianova. Zij is de zetel van de prefectuur, van een gerechtshof, van een bisschop en van een Kamer van Koophandel, heeft een Romaansche kathedraal (1154 gebouwd, 14de eeuw hernieuwd), overblijfselen van een Romeinschen schouwburg en Romeinsche thermen, een klein museum, een lyceum en gymnasium, een technisch instituut, een technische school, een seminarium, een bibliotheek en telt (1901) 9790, als gemeente 24 563 inwoners. Men heeft er onderscheiden fabrieken, vooral van aardewerk,was, cremor tartari, leer, stroohoeden en meubels. Vanhier beklimt men den Gran Sazzo. Teramo is het Interamnium der oudheid.

Téramond, Edmond Gautier, genoemd Guy de, een Fransch letterkundige, werd in 1869 te Parijs geboren. In 1891 schreef hij in „Revue de Paris" den roman: „La Pupille de Madame Gueslot". In hetzelfde jaar verschenen de „Vers de vingt ans". Daarop volgden: „Au pays des lettres"(1895), „Les Joies de la possession"(1896), „Les Pantins du coeur"(1898), „Sur le chemin du bonheur"(1899), „Péchés d'amour" (1900), „Schmam'ha" (1901), „L'Adoration perpétuelle"(1902), „La Glorieuse Canaille"(1902), „La Route amoureuse"(1903), „Rose d'or"(1903), „La Volupté de vivre"(1903), „L'Etreinte dangereuse"(1904), „Les Dessous de la cour d'Angleterre"(1905), „Impériales voluptés"(1905), „Au seuil du bonheur"(1905), „La Physiologie du Nu"(1905), „Une Courtisane grecque"(1906) en ,,L'Amant"(1906). Voor het tooneel schreef hij o. a. „Les Braves Gens"(1895), „Le Jouet"(1905), een aantal stukken in één bedrijf en eenige revues.

Terbinm (atoomteeken Tb) is een metaal, dat voorkomt in de mineralen, welke de zoogenaamde „zeldzame aarden" bevatten. FojeZheefflangs spectroskopischen weg bewezen, dat het inderdaad een element is. Het metaal is in vrijen toestand niet bekend. Wel komt zijn verbinding met zuurstof, terbiumoxyd (Tb203), voor; het is een donker oranjekleurige verbinding. De zouten van liet metaal zijn kleurloos.

Terborch. Zie Borch.

Terborf, een stadje in de Geldersche gemeente Wisch, ligt aan den Ouden IJsel, bezit een station van de spoorlijn Winterswijk—Doetinchem, een halte van de stoomtramlijn Dieren—Gendringen, het kasteel of de burcht Wisch, een Hervormde kerk, een Roomsch-Katholieke kerk en ijzerindustrie. De hoofdstraat loopt van het kasteel naar den weg van Doesburg naar Anholt.

Terbrug-g-hen, Hendrick, een Hollandsch historie- en figuurschilder, werd geboren, vermoedelijk te Utrecht, in 1588 en overleed aldaar in 1629. Hij was een leerling van Abraham Bloemaert. In 1604 ging hij naar Italië, waar hij 10 jaar bleef. Hij maakte daar kennis met Rubens, met wien hij later samenwerkte aan een serie portretten van Romeinsche keizers vpor prins Frederik Hendrik. Ook Bdbueren en Jor-

Sluiten