Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

zekeren tijd blijvend aanwijzen. Bij dien van Rutherford (fig. 4) zijn maximum- en minimumthermometer gescheiden; de eerste is een kwik-, de laatste

Fig. 4.

Maximum- en minimumthermometer van Rutherford.

een alkoholthermometer. Een maximumthermometer is ook de koortsthermometer (fig. 5); de schaal omvat hierbij slechts weinig graden (33—43). Voor het gebruik brengt men al het kwik door een stoot in het vat en legt daarna den thermometer gedurende 10 minuten aan voor men afleest. Six vereenigde maximum- en minimumthermometer in één instrument (fig. 6). Het leent zich zeer goed voor

Fig. 5.

Fig. 7.

Fig. 6.

Maximum- en minimumthermometer van Six.

Koortsthermometer.

Diepzeethermometer van Richter.

temperatuur-opnamen in diepe zee. Intusschen geelt hij slechts de hoogste en de laagste temperatuur van de doorloopen waterlagen aan en weet men dus niet zeker, voor welke diepte de gepeilde temperatuur geldt. Dit bezwaar (fig. 7) wordt ondervangen bij den diepzeethermometer van Richter.

Hij is een zoogenaamde omkeerthermometer. Als de thermometer de temperatuur van de omgeving heeft aangenomen, wordt hij snel omgekeerd. De kwikkolom breekt dan bij B af; uit de lengte van de afgebroken kolom vindt men de temperatuur. Om het omkeeren onder water mogelijk te maken, wordt hij in een zoogenaamd omkeerraam gemonteerd (fig. 8). Om de temperaturen in boorgaten en bronnen te meten gebruikt men geothermometers, waarbij de capillaire buis eindigt in een nauwe opening, waaruit bii een beoaalde temneratnur het

kwik vloeit. Later verwarmt men hem in een wa¬

terbad, totdat het kwik juist weer begint uit te vloeien; de temperatuur van het waterbad is dan

Fig. 8.

Omkeerthermometers.

die van het boorgat. Zeer hooge temperaturen worden bepaald met behulp van pyrometers (zie aldaar), zeer lage met den gasthermometer. Voor beide doeleinden maakt men ook gebruik van den weerstandsthermometer, welke het eerst door Siemens gebruikt is. Hij bestaat uit een draad van zuiver platina, waarvan de weerstand als maat voor- de temperatuur gebruikt wordt en die, evenals de draden in een weerstandsbank, dubbel gevouwen en daarna op een cylinder van mica gewonden is. De uiteinden zijn eveneens door mica geïsoleerd. Het geheel is in een buis van verglaasd porselein opgesloten. Men bepaalt den weerstand volgens de methode van de brug van Wheastone. Uit den gemeten weerstand, welke van de tempera-

Sluiten