Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

ontkennen, maar het karakter van den wissel brengt mee, dat als er is geëndosseerd dan is er wèl verhaal, want „qui accepte paye".

Om te doen uitkomen hoe groote belangen bij dergelijke zaken betrokken zijn, moet men weten, dat bij het Rijwielkartell een boete gesteld is op overtreding der bepalingen van de overeenkomst van 20.000 mk. en bij het Kalisyndicaat een boete van 600.000 mk. betaald is geworden.

Wat het doel van de combinatie betreft, zijn de syndicaten gericht tegen de consumenten, om hooger prijzen te krijgen, of tegen vorige producenten om lager prijzen te bedingen; er zijn er zelfs die zoowel tegen producenten als consumenten gericht zijn. Zoo snijdt het mes bij het A ijgensyndicaat te bmyrna van twee kanten. (Handelsberichten 14 December 1911).

Ook de aard van de regelingen kan verschillend zijn. Er kan een regeling zijn van prijzen, hetzij dat men een vaste prijs of een minimum prijs bepaalt; een afzetgebied kan worden bepaald, als bij het syndicaat der flesschenfabrikanten, dat afsprak dat binnen Nederland geen buitenlandsch fabrikaat zou worden ingevoerd; de verkoopvoorwaarden kan men samen regelen; of de productie; zonder opheffing van de zelfstandigheid der ondernemers, kan een verkoopbureau ingesteld worden enz. Men heeft de meest uiteenloopende regelingen, maar het typische is, het blijven combinaties van zelfstandige ondernemers, die binnen de grenzen der regeling, de wijze van hun productie zelf kunnen inrichten.

Bovendien is het niet afhankelijk van de tak van nijverheid of landbouw waar deze combinaties worden gevormd, maar vaak eenvoudig van het toeval, van den aard dor menschen, hoe ver een gegeven combinatie gaat. Dikwijls is de oorzaak niet aan te geven.

Het Rijnlandsch-Westfaalsch kolensyndicaat regelt de productie; daarnaast heeft het een verkoopbureau dat de opdrachten verdeelt onder de aangeslotenen. Zie le deel pag. 92. Het levert kolen in Westfalen, Nederland en België en soms in Engeland. In Silezië is óók een kolensyndicaat, dat echter alleen minimum prijzen bepaalt, maar overigens de ondernemers geheel vrijlaat; het bedient het Oostelijk deel van Duitschland. Practisch is er tusschen deze twee geen concurrentie.

De syndicaten zijn nationaal of internationaal. Zoo sloten zich in Juni 1908 alle glasfabrieken in Europa, behalve Rusland, aaneen, terwijl men de niet-aangeslotene toch onder controle wist te krijgen. Zoo heeft men kartells voor petroleum, die practisch de geheele wereld omvatten; voor beenderenmeel, staal, enz.

De omvang dezer combinaties blijkt o.m. hieruit: het Rheinisch-Westfalisch kolensyndicaat bestaat sedert 1893, beheerscht nu 70 mijnen en had in 1911 een productie van ruim 87 millioen ton kolen, terwijl de totale productie van Duitschland iets meer dan 160 millioen ton was. In Nederland zijn bijna alle Duitsche kolen die ingevoerd worden, afkomstig van dit kolensyndicaat, door de bemiddeling van de Nederlandsche Steenkolenhandelsvereeniging te Utrecht, die feitelijk een filiaal is. De invloed dezer combinatie wordt duidelijk aangetoond door het volgende voorval. De vereeniging deed onlangs een poging de uitsluiting te bewerken van de concurreerende Limburgsche kolen. De spoorwegverbinding met dit steenkolenbekken is niet schitterend, maar toch had men in Noord-Brabant plaatsen die voor de afname gunstig gelegen waren; door nu

Sluiten