Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

toen de Kerk aan de wereld de blijde boodschap van Christus verkondigde, dat alle menschen in waarde gelijk zijn, dat allen de kinderen zijn van den Vader in de hemelen, bestemd tot een eeuwig geluk in het andere leven. Uit dit beginsel vloeide als het ware van zelf voort, dat de opvoeding en het daarbij behoorend onderwijs, niet het voorrecht van weinigen, maar, als middel tot het einddoel, het gemeengoed van alle menschen moest zijn.

De Kerk, de leerares der volken, stelde zich niet tevreden met de zorgen voor de opleiding der geestelijkheid, maar riep ook voor het kind scholen in het leven, waar het in die leervakken werd onderwezen, wier kennis het ter bereiking van zijn tijdelijk levensgeluk in dien tijd noodig had. Die scholen waren klooster-, kathedraal-, kapittel- en parochiescholen. De H. Basilius (f 379), de groote kloosterstichter in het Oosten, beval zijn monniken, zich aan het onderwijs der jeugd toe te wijden, niet om hun leerlingen op te leiden tot het kloosterleven, maar tot den levensstaat hunner keuze. Hetzelfde deed de H. Benedictus ("f" 543) voor het Westen. Bij den dood van dien H. Stichter telde zijn orde reeds meer dan 500 abdijen, die over alle landen van westelijk Europa verspreid waren en de kinderen des volks onderwezen. En toen op het einde der XIe eeuw de orde in verval geraakte, werden de openstaande plaatsen aangevuld door Cisterciënzen, Augustijnen, Prsemonstratenzen, Franciscanen en Dominicanen x).

Onder de mannen, die zich in de laatste tijden vóór de hervorming onsterfelijke verdiensten verwierven, komen de leerlingen van Geert Groote. Deze groote volksvriend, in October 1340 uit een rijk en aanzienlijk geslacht te Deventer geboren, werd in 1382 met den ijverigen priester Floris Radewijns en anderen, de stichter van de Broeders van het gemeene Leven, wier arbeid op onderwijsgebied de rijkste vruchten droeg. Met verbazende snelheid plantte zich deze broederschap voort, en weldra verrezen er Fraterhuizen, niet alleen in Nederland, maar ook in België, Duitschland,

*) Over de oude kloosterscholen leze men de artikelen van Dr. P. J. F. Vermeulen, Onze Wachter, 1879, II, bl. 327; 1880, I, bl. 1.

Sluiten