Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Frankrijk, Italië. Overal richtten zij scholen op en bewezen daardoor aan Kerk en maatschappij gewichtige diensten, wijl zij met kennis en wetenschap, ook deugd en godsvrucht onder het volk bevorderden J).

Met de kloosterscholen verrezen de kathedraal- en kapittelscholen, die naast de bisschoppelijke en collegiale kerken werden opgericht. En toen, na de bekeering van Constantijn, het parochiewezen zich begon te ontwikkelen, werden er tegelijk met de parochiekerken ook overal parochiescholen gesticht.

Hoezeer de Kerk het zich ten plicht rekende, het volksonderwijs alom in te voeren, blijkt uit de vele verordeningen, welke met betrekking tot de volksscholen in verschillende landen werden vastgesteld. Reeds door de synoden van Oranje en Valence en van Vaison (529) en het derde concilie van Constantinopel (680) werd op het geven van volksonderwijs aangedrongen. In gelijken geest handelden de Synoden van Aken (789), Thionville (805), Mainz (813), Rome (826), Parijs (829), Valencia (825). Theodulf, bisschop van Orleans (f 821), gelastte, dat alle priesters, niet alleen op de dorpen, maar zelfs op de gehuchten (per villas et vicos), scholen moesten oprichten, en als vergoeding slechts zouden aannemen, wat de ouders hun uit dankbaarheid wilden geven (cap. 20). In de bovengenoemde kerkvergadering van Mainz werden zelfs straffen uitgevaardigd tegen de ouders, die hun kinderen niet naar school zonden. Van grooter gewicht evenwel is de verordening der elfde algemeene kerkvergadering (de derde van Lateranen) in het jaar 1179 onder Paus Alexander III, omdat deze voor geheel de Kerk kracht van wet had. De 18de canon beval, dat bij alle kathedrale kerken kostelooze scholen voor arme scholieren moesten opgericht worden. In het onderhoud der kostelooze armenscholen, die alom werden opgericht, werd niet voorzien door belastingen, maar door vrijwillige schenkingen en uit de bezittingen der Kerk en der geestelijkheid. Bij die groote bezorgdheid der Kerk is het niet te verwonderen, dat er overal

') Zie Coppens, Algemeen Overzicht der Kerkgeschiedenis van NoordNederland, bl. 233.

Sluiten