Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

kerken en scholen verrezen, in zoover de tijdsomstandigheden dit gedoogden. Dit was echter een bovenmenschelijke onderneming, als men let op de barbaarsche zeden van de heidensche bewoners dezer gewesten. Maar de Kerk werd gesteund door de kracht Gods en vond in Karei den Grooten (768—814) een machtigen medehelper en beschermer.

„De geschiedenis van het onderwijs op al zijn trappen, in het begin der middeleeuwen, is niets anders, dan een geschiedenis van de pogingen, door de Kerk aangewend, om de wetenschappen te bewaren en de bedreigde beschaving te redden" 1).

Hoe gelukkig die pogingen slaagden, getuigt de geschiedenis.

„De Katholieke Kerk — zegt Rendu 2) — had Duitschland, evenals het overig gedeelte van Europa met volksscholen bedekt; zij had voorgeschreven, dat de geestelijkheid de kinderen, zoowel der lijfeigenen als der vrije mannen, die

scholen zou doen bezoeken, dat de pastoor van iedere

gemeente aan de armen kosteloos onderwijs zou geven. Diezelfde Kerk had nog meer gedaan, want in de leerlingen van Geert Groote gaf zij aan de armen ijverige en bekwame

onderwijzers Te gelijker tijd hadden de vrouwenkloosters

aan de meisjes van het volk onderwijzeressen gegeven, die

haar door de hervorming ontnomen werden Zoo had de

Katholieke Kerk den hoeksteen gelegd voor het onderwijs zoowel van het volk als van de geletterden". En Alb. Stöckl getuigt: „De zorg der Kerk mocht zich in den besten uitslag verheugen. Reeds vóór het jaar 1124 getuigde de beroemde abt Guibert van Nogent, dat er in Frankrijk geen stad of dorp was zonder school" 3).

Van Nederland schrijft Nuyens: „Ongeveer zestig collegiaalkerken hadden ieder haar kapittelschool, waaraan door een of meer onderwijzers, niet slechts gegoeden, maar ook armen werden onderwezen. In rang en aanzien op de kathedraalscholen volgden de kloosterscholen, leder klooster van

') Allain, L'Eglise et Fenseignement populaire (Science et Religion), p. 36. 2) Bij Devivier, bl. 593. Zie Janssen, Geschichte des Deutschen Volkes, I9, S. 21. 3) Geschichte der Padagogik, S. 119.

Sluiten