Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

dingen heet Gods Zoon gekruisigd; hij doordringt de geheele wereld in haar breedte, lengte, hoogte en diepte. De aardsche Jezus aan het kruis symboliseert de lichamelijke, zichtbare verschijning van den grooten Zoon Gods, die in (Chi- of) kruisgestalte alle dingen naar hoogte en diepte, breedte en lengte doordringt (cf. Iren. V 18, 3 beknopter). In de Petrushandelingen (Actus Petri Vercellenses 37 v. = Mart. Petri 8 v.) is sprake van een dubbel kruis: het verschijnende en het mystieke; Petrus symboliseert, hangende aan het kruis, met het hoof d naar beneden, den Oermensen (prötos anthropos), die zich halsoverkop in de wereld stortte en zoo begin en bewerker van de Schepping werd. Zoo ook in Poimandres, dat belangrijke Hermetische geschrift; zoo in de prediking van de Naassenen en bij de Manicheërs. Aan het kruis hangende schept de Anthropos de wereld. In de Acta Johannes 98 v. hangt hij aan het lichtkruis, dat de banen der sterren bepaalt, en ook bij de Valentinianen is Christus aan het kruis de wereldscheppende macht geweest (Iren. 1 2, 4; 3, 5; 7, a).

Hoe licht kon dit hemelsche kruis bij de bistoriseering van de mythe in Rome tot het marteltuig worden, waaraan de slaaf, maar ook de wijze en edele, die te goed voor deze wereld is, sterft. Wederom Plato had in den Staat II 361 het beeld van den rechtvaardige ontworpen, die onbekend en ongeëerd een leven van lijden en vervolging leidt. Om zijn gerechtigheid te bewijzen wordt hij op de proef gesteld en door zich in de verdrukking onwrikbaar te betoonen, bereikt hij het hoogtepunt van zijn deugd. De rechtvaardige wordt gegeeseld, gefolterd, in de gevangenis geworpen, aan beide oogen blind gemaakt om ten slotte gespietst te worden. Pseudo Salomo in het Boek der Wijsheid werkt dit thema uit, 2 : 12-—20, waar de goddeloozen den rechtvaardige willen belagen, omdat bij hun lastig is en hen berispt om hun zonden. Hij beroemt zich Godskennis te bezitten en noemt zichzelven nccï&a Kuptou. Hij is tot een beschaming voor hun gezindheid geworden; zijn leven is ongelijk aan dat van alle anderen; pochend noemt hij God zijn Vader. Want als de rechtvaardige een Zoon Gods is, dan zal God zich Zijner stellig aannemen en hem redden uit de hand zijner tegenstanders. Met geweld en kwelling moeten wij hem op de proef stellen,

Sluiten