Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

wijsbegeerte, die haar naam ten volle verdient, moet" niet alleen de verschijnselen der natuur, maar // ook natuur en geest vereenigen, de verschijnselen en krachten van beiden tot een geheel verbinden, en den zamenhang aanwijzen, waarin zij (natuur en geest) tot elkander staan (en) den' invloed, dien zij op elkaar uitoefenen" *). Door zulk eene wetenschap alleen // kan er eenheid in het wetenschappelijke denken, vastheid van beginselen, consequentie, ontstaan." Door dit verband te verwaarloozen // gebeurt het niet zelden, dat een uitstekend natuurkundige, die zich op physisch terrein de strengste eischen voorhoudt, op het gebied van het psychische geheel andere beginselen volgt/' Zulk een natuurkundige // is in zijn denken niet één mensch, maar een vereeniging van twee elkaar hevig bestrijdende menschen. Aan dien strijd kan alleen een einde gemaakt worden, wanneer de wetenschap tot de hoogte geklommen is, dat zij natuur en geest tot eenheid verbonden heefC t)Zulk eene //verbinding van al de verschijnselen der natuur met al de verschijnselen des geestes," is niet alleen het doel der wetenschap, maar is ook //reeds met goed gevolg beproefd'S*^). I Reeds het enkele plan van zulk een verbinding der verschijnselen van het physische en psychische in hemel en op aarde werkt op den geest, als een verfrisschende drank op het vermoeide ligchaam/' Eerst zoo //wordt het ruime heelal den onderzoeker der wetenschap (1. der waarheid) één groot tooneel der alrnagC **), u Zijn wij nog niet in staat, om dat verband overal aan te wijzen, de grond, waarop wij het aannemen, waarop onze vaste overtuiging steunt, dat de wereld één is, is meer dan een duister gevoel, een onverklaarbaar besef van den geheimzinnigen band, die alle verschijnselen aan elkander hecht. Wij gelooven, omdat wij gezien hebben" ff). //De weten-

*) Blz. 69. t) Blz. 69, 70. §) Blz. 71. **')' Blz. 72. ft) t. a. p.

Sluiten