Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

der geschiedenis heldhaftige bedrijven, edele' gevoelens en men wordt er door medegesleept. Het is of eene stem in ons binnenste spreekt en ons zegt: tot zulke edele daden en gevoelens is de mensch in staat; daartoe verscheen hij hier, om in zijnen kring dat edele en groote na te volgen. Eenmaal eene materialistische maatschappij in het aanzijn; en men haalt de schouders op over zulke zelfkwellingen.

Wij vinden het edel, dat David, op het toppunt zijner magt, boete deed op de woorden van Nathan: gij zijl die man. Heeft men eenmaal eene maatschappij van materialisten, en is er eene flaauwe herinnering van dat feit bijgebleven; men zal den zwakken vorst met medelijden beschouwen.

Ziedaar, vriend! enkele trekken, ik heb geen' lust die verder uit te werken; maar nog eenmaal: de Voorzienigheid beware het menschdom er voor, dat onder zoo vele rijken en staten, als thans op de wereld bestaan, ook maar ééne enkele ooit gevonden worde, wiens bewoners van den hoogste tot den laagste uit materialisten bestaan.

Maar, en hiermede eindig ik: zoude niet somtijds in hem, die er zich op verhoovaardigt materialist te zijn, eene stem spreken, die wij het geweten noemen; eene stem, die zich wel eens Iaat verdooven, maar niet altijd geheel afwijzen; eene stem, die den stervenden materialist onwederlegbaar toont, dat zij meer is dan eene accidentie der hersenen, dan eene latente elektrieke vloeistof? Ik mag er, in het geloof aan eene Voorzienigheid, niet aan twijfelen, of ook bij hem zal de zedelijke wet in zijn binnenste zich baan maken.

Hoogmoed der wetenschap, zeide een ander Hoogleeraar, is de grondslag van het tegenwoordig materialisme; ook dit zal even als dat der voorgaande eeuw plaats maken voor die eeuwige waarheden, welke reeds zoo vele eeuwen lang ongeloof en bijgeloof hebben bestreden en overwonnen.

Wanneer beide Hooggeleerden eens kennis hadden genomen van de Lectures on MelapAyeic» and Logic, -bij w. hamilton , 2 vol. Edinburgh 1859 , dan zouden zij waarschijnlijk moeten erkennen, dat het dualisme nog niet zoo geheel en al eene hopelooze zaak is.

Sluiten