Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

onderwijs gegeven, ook in.de doode talen, om tot de akademie opgeleid te worden. Wat is in onze steden gebeurd?. Daar zag men de. oprigting van Roomsche scholen, uitsluir tend bestemd voor de Katholieke jeugd. Daar wordt voor kinderen van de vrouwelijke sexe onderwijs gegeven in de liefdés huizen door geestelijke zusters, die zich bij dat onderligt bepalen eensdeels tot lezen, schrijven en rekenen, maar anderdeels ook tot alle vrouwelijke handwerken. Zij geven het om niet, of waar zij betaling ontvangen, om gering geld, om velen, en ook andersdenkenden tot zich te lokken en aan zich te verbinden. Doorgaans is eene der vrouwen van eene acte van toelating voorzien, die in NoordBrabant, waar het onderwijs, gelijk alles, noch zeer ten achteren is en veel te wenschen overlaat, met weinig moeite te bekomen is; zij is de hoofdonderwijzeres, maar wordt door hare medezusters bijgestaan, ofschoon deze niet geëxamineerd en tot het geven van onderwijs onbevoegd zijn.

Wie zal het ontveinzen, dat de Roomschén hierdoor grooten vooruitgang gemaakt, en niet minder groote/i invloed verkregen hebben? Hunne jeugd wordt niet meer op gemengde scholen onderwezen; geen onderwijzer mag tot de Frotestantsche kerk behooren, zij hij ook kundig, geschikt en bekwaam, en nog wordt door hen geklaagd over verdrukking en miskenning. Neen! niets mag hen aan banden leggen, het onderwijs moet vrij zijn, buiten allen invloed van den Staat. Het moet onder het opzigt van de geestelijkheid staan; deze zal het naar welgevallen regelen, mits de Staat daaraan bescherming verleent, en boven al hunne schoolleeraars en onderwijzers bezoldigt. Zoo trachten de Ultramontanen de hoogste vrijheid te bekomen; zoo gaan zij,immer voort, en begeeren zij zelfs eene Katholieke Universiteit, gelijk er in België bestaan, waarbij zij onze akademiën, althans eene derzelve, willen afschaffen., als zijnde drie te veel voor een rijk, dat van zoo weinig omvang is, opdat onze Protestantsche leerstoelen uit Utrecht verdwijnen, en plaats zouden maken voor Katholieke kollegiën in de aloude bisschopsstad, op wier gothische domkerk zij reeds vlam-mende oogen geworpen hebben.

Sluiten