Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Welk een stroeve en sombere geest hierdoor in de Roomsche kerk zelve wordt aangekweekt, zal naauwelijks behoeven gezegd te worden. Voorheen leefden Roomsch en Onroomsch verdraagzaam met elkander. De leeraars van beider godsdienst, in dezelfde plaats zamen wonende, gaven daarvan een gelukkig voorbeeld; zij gingen met eikanderen vriendschappelijk om, en leefden te zamen in goede verstandhouding. Er werd roem opgedragen, zoowel door Katholieken en Protestanten, wanneer de pastoor de vriend van den Hervormden leeraar was. Thans is het een hoogst zeldzaam voorbeeld te noemen, als men beiden op eenen vertrouwelijken voet ziet verkeeren; maar zou het wel ergens in Nederland bestaan? Wel zien wij de Katholieken op het geld der onzen azen, wanneer wij. bij hen onze waren inkoopen of hunne nering begunstigen. Dan geven zij goede en vriendelijke woorden; doch overigens zijn zij van ons afkeerig en bespeurt men geene vertrouwelijkheid of vriendschap van hunne zijde. Wij kunnen meer zeggen; meerendeela ontwaren wij koelheid en verwijdering tusschen Roomschén en andersdenkenden. Waar toenadering ontdekt wordt, geschiedt het veelal uit nooddwang, maar niet uit liefde. Zou men niet gelooven, dat het een verbod der kerk is, vriendschappelijk verkeer met ons te houden, of althans, dat ,het door hunne geestelijken ongaarne gezien wordt, die vreezen dat daardoor verlichte denkbeelden bij hen zullen binnensluipen? Wij spreken niet van onze geloofsgenooten, die bedrijf en nering hebben, hoe weinig voordeel zij van de Roomschén ontvangen, die hen voorbijgaan en hun geene gunst verleenen; de Protestanten zouden schier tot den bedelstaf vervallen, zoo zij op ondersteuning en brood van de Roomschén hoopten; doch onze beschouwing geldt voornamelijk den geest van afzondering en verwijdering, door welke de aanhangers van Rome zich van ons terugtrekken, en welke 'reeds bij de jeugd en het opkomend geslacht wordt opgemerkt, welke het vroeg wordt ingescherpt, kinderen van Protestantsche ouders te schuwen, als niet behoorende tot de alleen zaligmakende IcerJc.

Treurige gesteldheid der Roomsche kerk, die er op uit is, om de middeleeuwen te doen herleven en hare leeken

Sluiten