Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

terug te voeren tot de tijden, in welke men grooten afschrik van ketters had, en deze ten vure gedoemd werden. Het is de geest van het Uttramontanisme, welke in de kerk is doorgedrongen , sedert zij een belangrijk zielental bekomen heeft, en door toenemend welvaren zich alomme in aanzien en luister vertoonen kan, Maar wat is het "Uttramontanisme ,' waarvan zoo dikwijls melding geschiedt, als er sprake is van de droefgeestige houding, die de Eoomschen tegen allen, die niet van hunne kerk zijn, hebben aangenomen, of wanneer wij over staats- en kerkbelang spanning tusschen hen en ons bespeuren ? Door het woord: Ultramontaan, hetwelk beteekenen moet: iemand, die over de bergen van daan is, verstaan wij de Over-Alpische of Italiaansch-Roomsche priester-partij, dewijl zij het is , die het heil der wereld uit Italië, en wel uit Rome, wil doen voortvloeijen, en de wereld aan de pauselijke magt weder onderwerpen. Het is haar hoogste, streven, om het volk of de leeken, als onmondige kinderen, aan de priesters, als voogden , ondergeschikt te maken. Door het Uttramontanisme kan men ook de propaganda verstaan, dewijl zij onophoudelijk tracht haar gebied uit te breiden. Men kan hen ook Jezuiten noemen, omdat deze orde het middenpunt en de kracht van de priesterpartij uitmaakt. Wat de Ultramontanen willen, met wier geest de leeken evenzeer als de priesters der kerk doortrokken zijn, zien wij ten deele reeds uit de namen, die zij dragen. Zij willen het licht der middeleeuwen, de vrijheid der pauselijke" alleenheersching, de godsvrucht der kloosters , de deugd van uiterlijke goede werken vernieuwen, en deze^ als het ware licht, de wezenlijke vrijheid, de innige godsvrucht, en de echte deugd doen heerschen. Ultramontanen zijn dus de gevaarlijkste vijanden, die wij hebben , want zij weten , wat zij willen; zij handelen planmatig, zoodat alle middelen tot hun doel medewerken, ook die van leugen en laster, en oudtijds ook van vergif en kerker -, dewijl het heilig geachte doel ook- bij hen de slechtste middelen heiligt.

Wij hebben reeds vele middelen opgegeven, waardoor Rome zich heeft uitgebreid, en de Ultramontanen grooten invloed verkregen hebben; doch wij hebben niet alles op-

Sluiten