Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

En in de tweede plaats denkt men aan den inner lij ken, in het Wezen der dingen zelf bestaanden samenhang, waardoor het organisme zich kenmerkt. Terwijl de deelen van een mechanisme eerst los van elkander bestaan en slechts kunstmatig worden samengevoegd, zijn de deelen van het organisme door een innerlijken band verbonden. Zoo nu komt de bijzondere openbaring en de Schriftinspiratie tot stand in nauwen samenhang met 's menschen persoonlijkheid, karakter, ontwikkeling, levenservaringen enz. En in deze „psychologische bemiddeling" is de historische reeds opgesloten. Immers hangt de persoonlijkheid van den Bijbelschrijver weer innerlijk, „organisch", samen met zijn omgeving, met Israël; en Israël weer met de menschheid, speciaal met de oudOostersche wereld, enz. fy'ï }-

Met het bovenstaande is ook gezegd, dat de term „organisch", op de inspiratie toegepast, van deze slechts een bepaalden karaktertrek — en dezen dan nog gebrekkig — beschrijft; wat in de inspiratie de hoofdzaak is, het bovennatuurlijk karakter, wordt er niet door aangeduid.

Hoe weinig absoluut de term organisch hier mag worden genomen, komt ook hierin uit, dat volstrekt niet elke voorstelling der inspiratie onder beelden, aan het mechanische leven ontleend, erdoor wordt buitengesloten. Ik denk hier aan de reeds door de kerkvaders gemaakte vergelijking van de profeten en apostelen met een cither, een lier, een fluit, een pen in de hand des Heiligen Geestes 1). Natuurlijk hebben we hier te doen met gebrekkige beelden; want ze kunnen niet uitdrukken de zelfwerkzaamheid van

waar het gaat om de betrekking tusschen God en de Bijbelschrijvers, geen geheel is aan te wijzen, waarvan de Bijbelschrijvers dan als organen deel zouden uitmaken.

Bovenal echter is het woord organisch mét toepassing op de inspiratie door de nieuwere Gereformeerde theologie stellig gebruikt in aansluiting aan de boven aangeduide gedachtenwereld van den nieuwen tijd: en hierin wordt gelijk we zagen het woord organisch, op geestelijke dingen toegepast, gebruikt in den zin van datgene wat bestaat of werkt op de wijze van een organisme. Alleen wanneer we het woord nemen in dezen ruimeren zin, is het mogelijk om het, gelijk wij toch gewoon zijn, toe te passen niet alleen op de inspiratie, maar ook op de bijzondere openbaring in ruimeren zin, op de Schrift zelve, en voorts ook op andere zaken als de wet Gods, de kerk enz.

!) Bavinck, I2 bl. 455.

Sluiten