Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

in de heidensche religies ethische voorschriften, welke aan die van den Decaloog herinneren. Maar die bekleeden niet de centrale plaats in het godsdienstig leven. Hoofdzaak is de cultus, het verzorgen van de goden met natuurdingen, ten einde door hen met natuurdingen te worden gezegend. Maar in Israël is de zedewet grondslag van heel het godsdienstig en burgerlijk leven. De cultus op zichzelf, losgemaakt van dezen grondslag, is waardeloos in het oog van Jahve en zjijne profeten Wat Hij begeert, is liefde, gerechtigheid, omdat Hij zelf de Heilige is. Maar het vervullen van dien eisch is alleen mogelijk in den weg des geloofs. De heiden behoeft in zijn goden niet te gelooven; hij ziet ze voor zich in de actieve natuurkrachten. Maar Jahve staat boven de natuur; Hij wordt slechts gezien met het oog des geloofs. Wie in het natuurgebeuren bevangen blijft, ziet Hem niet Maar wie het oog des geloofs tot Hem opheft, vindt dan ook in Hem kracht wanneer de loop der aardsche dingen het volk in het verderf dreigt te storten. Het geloof ziet de dingen menigmaal gansch anders dan de practische politiek. In het vertrouwen op Jahve staat Jesaja onwrikbaar vast wanneer de harten van Achaz en de zijnen bewogen worden als de boomen des wouds voor den wind68). Uit dat geloof putten de Godsmannen kracht om den eisch van recht en gerechtigheid hoog te hóuden. Door zijn.geloof leeft de rechtvaardige69). Met het oog des geloofs aanschouwen de profeten Hem, in wien eenmaal de Gerechtigheid Gods, de hxxiarw^ Sreov, aan zijn volk zal worden geschonken.

Bij Jahve is dus de relatie tot zijn volk eene geheel andere dan bij de nationale goden van andere volken. Dit is wel niet altoos even sterk in Israël gevoeld. Als men leest, wat Jefta tot den koning van Ammon zegt70), krijgt men den indruk, dat de verhouding tusschen den nationalen God en zijn volk in Israël geheel dezelfde is als in Ammon. Maar op den duur trad het verschil al scherper en scherper in het licht Andere nationale goden zijn door eene onverbrekelijke natuurnoodwendigheid ge-

Sluiten