Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

't Is eigenaardig, dat men daaraan in Holland in het algemeen maar liever niet denkt. Dr Kraemer zei in zijn lezing over „imperialisme en nationale zelf-expressie" op de internationale studenten-zendingsconferentie te Bazel, dat het Westen altijd geplaagd is geworden door een lastig ding : het geweten. Waarschijnlijk zit dat geweten óns ook dwars en is dat een van de oorzaken, waarom wij ons maar het liefst niet al te veel met Indië bezig houden.

Wij zouden dan immers zien, hoe Nederland in zijn plicht tegenover Indië drie eeuwen lang is te kort geschoten, hoe aan de verhouding Holland-Indië in vroeger eeuwen zoowel in handel als in staatkunde iedere zedeHjke norm ontbrak.

Holland heeft Indië beschouwd als een wingewest, als een middel tot zelfverrijking ; het heeft op Indië zijn zelfzucht botgevierd, het heeft in Indië geestelijk en oeconomisch roofbouw uitgeoefend.

Indië heeft ten slotte zelf gereageerd tegen dit oeconomisch en politieke imperialisme en het is het recht van de vreemde heerschappij gaan betwisten. Sinds dien tijd dateert de z.g. „ethische regeerings-politiek", die zich bezighoudt met de cultureele emancipatie van Indië en de stelselmatige ontvoogding van dit eilanden-rijk.

't Is echter merkwaardig te zien, hoe in de laatste jaren de koloniale geschiedenis a. h. w. aanschouwelijk onderwijs geeft om Holland ervan te overtuigen, dat zelfs de ethische politiek niet in staat is waarachtige verbetering in de verhouding tusschen Holland en Indië te brengen.

Allerlei idealen zijn in de loop van de laatste jaren geformuleerd. De een wierp zich op als verdediger van een koloniale houding, die het best getypeerd kan worden met het woord „assimilatie", de ander zong met de Kat Angelino een dithyrambe voor de synthese-politiek, een derde meende, dat de woorden „ontvoogding" of „overdracht van verantwoordelijkheid" op zichzelf de woorden waren, die de uitermate moeilijke verhouding konden verbeteren.

Het blijkt echter, dat dergelijke leuzen niet over zulk een magische kracht beschikken als men ze had toegedacht. Kenners van het Oosten constateeren overal symptomen van de neiging om de oude exploitatie-gedachte weer te herstellen. Er is weer een roep om machtsherstel van de Europeesche leiding.

De tegenstelling tusschen de groep Europeanen en de bevolking is weer in hevige mate aan het verscherpen.

Sluiten