Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

militairisme — gewapend verzet of tolstoïaansche lijdelijkheid" in alle rangen en standen, in alle kringen en lagen onzer -samenleving, zoowel klein als groot, in onbeschrijfelijke spanning hield. Thans dringt het maatschappelijk vraagstuk s+eeds meer naar voren, op elk levensterrein, in allerlei vormen, en in het maatschappelijk vraagstuk, het probleem van den arbeid. De verhouding tusschen kapitaal en arbeid, tusschen patroon en ondergeschikte, tusschen productie en verbruik, tusschen winst en salaris: ieder weet er over mee te spreken, heeft er den mond vol van, geeft er zijn opinie over ten beste. Het aantal werkuren, de arbeid van vrouwen en kinderen, de rechtmatigheid der aanspraken van zékere categorieën van ondergeschikten op een geregeld aandeel in de winst, het al of niet gewenschte der vakvereenigingen, het „moderne" en het „syndicalistische" systeem : dat alles houdt de gemoederen in spanning, wordt besproken, bestudeerd, bepleit, bestreden; nu eens lichtvaardig, dan weer met groote competentie; hier oppervlakkig, daar met grondigen ernst; maar niemand, die met zijn tijd meeleeft, blijft buiten dien stroom, kan onbewogen die worsteling der meeningen, die botsing der geesten gadeslaan, kan ontkomen aan de gisting die allerwegen valt te bespeuren.

Het spreekt echter van zelf, M. H., dat ge van deze plaats en in deze gewijde stonde geen lezing over al deze vragen en problemen, hoe belangrijk ook, van mij hebt te verwachten. Dat zijn onderwerpen voor volkssamenkomsten, voor onze wijkvergaderingen, voor onze mannen- en jongelingsvereenigingen ; en gaarne willen wij, voorgangers der gemeente, ze met u bestudeeren^ onderzoeken, bespreken, bij het licht van Gods Woord, het Eeuwigheidslicht, dat alleen alle dingen in hun ware^ gedaante, juiste beteekenis en onderling verband ons kan doen zien. Nu echter willen wij ons hooger plaatsen. In deze ure van stichting en aanbidding willen wij ons verheffen boven het gewoel van den strijd, en met elkander constateeren : dat die strijd zoo verward is, zoo verbijsterend, zoo verbitterend ook, omdat men van alle kanten en in alle kringen over den arbeid zelf zulke scheeve, averechtsche denkbeelden koestert. Wat is eigenlijk werken ? Waartoe de arbeid ? Welk doel wil men er mee bereiken ? En in koor antwoordt

Sluiten