Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Kracht en stof waren de eenige scheppende machten.

Hoe meer ik mijn gedachten dien kant uit liet gaan, des' te vaster stond het voor mij dat er geeri God bestond. Waar geleerde mannen als Multatuli, Darwin,*)' Büchner, Domela Nieuwenhuis en anderen beweerden dat er geen God was, daar was het voor een ongeleerde als ik, een dwaasheid, nog langer aan een God te gelooven. Naar hun voorbeeld kon ik het wel stellen zonder een God. Wel is waar overkwam het me- vaak, wanneer ik alleen was, dat de vraag zich aan mij opdrong : „Zou er nu werkelijk geen Gód zijn ? Maar dan zocht ik maar weer troost in de boeken, die mij zoo duidelijk aantoonden, dat Hij er niet was.; en zo» zeide ik maar weer tot mijzelf : „Het is toch te dom voor jou, om te gelooven in Gods bestaan!"

Zoo holde ik voort, steeds verder van God. En steeds meer gingen mijn oogen open voor de stoffelijke ellende die er m de wereld is. In de Kerk en den Godsdienst begon ik niets dan middelen te zien om, het volk zoet te houden; en in de priesters menschen, welke die middelen hadden uitgevonden en zich tot taak gesteld den armen op aarde het zwijgen op te leggen. «

Zoo kwam-ik er toe, het voor de «sverdrukten op "te nemen en op de markten te gaan spieken. Den Haag was de plaats, waar ik mijn eerste marktrede hield over de beginselen en het doel van het Socialisme. Op diezelfde markt zou ik later voor het eerst in het openbaar getuigen van mijn wedergeboorte in Christus!

Nu begon voor mij het leven, waarnaar ik altijd gehaakt had, namelijk : vrij te kunnen spreken over hetgeen er in mij omging. In de socialistische beweging hoopte ik. te zullen vinden' ware gelijkheid en broederschap, en vrede voor mijn ziel. Maar ook hier zou ik worden teleurgesteld. Broederschap bestaat daar slechts m theorie, wat ik met meerdere vödrbeelden zou kunnen bewijzen. Dit is .echter niet noodig. Het is er mij hier immers niet om te doen de theorie en praktijk van het Socialisme en het Anarchisme te bestrijden ; die blijken voldoende uit de geschiedenis van den dag'. Ik behoef

Multatuli en Darwin worden door sommige Socialisten en Vrijdenkers voor godloochenaars gehouden Men. leze echter Multatuli's „Vorstenschool", om te komen tot de overtuiging, dat hij niet was een beslist godloochenaar; en van Darwin is het bekend, dat hii aan God geloofde. .

Sluiten