Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

voegt elk geslacht nieuwe strofen toe. En toch, hoe ijdel is uw roem, o zwaard! Hoe poover is het resultaat: de zwaarden worden steeds op elkaar stuk geslagen! Elk wereldrijk komt op uit bloed en gaat in bloed weêr onder. Daarom zal geweld nooit het fondament voor den Heilstaat kunnen zijn.

Zal dan misschien de Rede een vast fondament kunnen bieden? Zoo meende men het in de dagen der Fransche Revolutie. Men stelde de wereld op den kop, d.w.z. men baseerde haar op het denken. Hun geluksland was de Verstandsstaat en haar burgers zouden de Veelweters zijn. Trouwens heel het liberalisme van de vorige eeuw, inclusief de zoogenaamde Dageraadsbeweging, heeft op de erfenis van de Fransche Revolutie geteerd.

„Gij moet wederom geboren worden," sprak eens Jezus.

„Gij moet de Openbare School bezoeken!" sprak de liberaal.

Algebra achtte men een patent middel tegen een misdadig karakter; ontwikkeling werd beschermvrouwe van het heilstaatideaal.

Maar het gaat met de rede al precies even tragisch als met het zwaard. Ook de ideeën worden op elkaar stuk geslagen. Er zijn tijden, dat het zwaard roest Maar de pennen roesten nooit en de woorden rusten nimmer. Hier is geen sprake van een Twaalfjarig Bestand, zelfs niet van een wapenstilstand. Rede en Vrede zijn veelszins antipoden. Er is niets, dat de menschen meer uiteenscheurt dan de macht der gedachte.

Trouwens, het tragische schuilt evenzeer hierin, dat men door de rede alles verklaarde en die rede zelf niet begreep. De mensch is niet zoo redelijk als hij meent Het irrationeele neemt een groote plaats in zijn leven in. Neen, de rede kan het fondament voor den Heilstaat niet zijn.

Misschien kent u de eigenaardige legende omtrent de redding van het Kapitool. Rome werd belegerd, maar het vertrouwde op zijn onoverwinbare legioenen en zijn kundige veldheeren. Jawel, maar in stilte besloop de vijand het centrum van Rome's macht: het beroemde Kapitool.

En de ijzeren soldaten sliepen. En de oorlogsgenieën vermoedden geen gevaar.

Niets kon Rome redden!

Niemand kon den vijand stuiten!

Toch

Daar klinkt opeens een onnoozel: Kwak-kwek-kwek-kwak.

Sluiten