Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Het is ontstellend te bemerken hoe de lessen der geschiedenis van de laatste twintig jaren aan dezen volksvoorlichter zijn voorbijgegaan. De publicatie der dagboeken, herinneringen en documenten van leidende figuren uit den wereldoorlog heeft toch juist zoo duidelijk bewezen hoe groot de invloed geweest is welke de Nederlandsche weermacht van 1914 op den loop der gebeurtenissen heeft gehad.

Voor de jongeren onder onze lezers zij in herinnering gebracht, dat het alles beheerschende moment, waarop beslist werd of Nederland al dan niet in den afschuwelijken oorlog zou worden meegesleept, het oogenblik was, waarop de Duitsche troepen bij hun inval in België de Nederlandsche grens in ZuidLimburg passeerden. Hadden de Duitschers Nederlandsch grondgebied betreden dan ware het pleit beslist geweest: bij het toelaten der schending onzer neutraliteit waren wij in oorlog geweest met Frankrijk, Engeland en de daarmee verbonden mogendheden, bij niettoelaten dier schending uiteraard in oorlog met Duitschland.

Wij weten, dat de oorlog door Duitschland gevoerd is nauwkeurig volgens een algemeen veldtochtsplan, dat door den generaal Graf Schlieffen was uitgedacht, toen in 1894 voor het Keizerrijk een tweefronten-oorlog waarschijnlijk werd door het samengaan van Frankrijk met Rusland. Van dit plan, dat dus jaren geleden is opgemaakt en waaraan tientallen stafofficieren al hun Duitsche „Gründlichkeit" en werkkracht gaven, is wat de hoofdlijnen betreft niet meer afgeweken. .Er kon in begin Augustus 1914 niet meer van afgeweken worden en toen Keizer Wilhelm II aan den Generaal von Moltke, den stafchef, vroeg om de uitvoering in verband met Engelands houding te wijzigen, kreeg hij ten antwoord, dat bij een opmarsen, van 1.5 millioen man het veranderen van een rad in het groote raderwerk den chaos ten gevolge zou hebben. Het is goed dit even vast te leggen, n.1. dat zulk een oorlogsplan, eenmaal tot in onderdeden uitgewerkt,

Sluiten