Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Anloo, Bebnardi-s Johannes Cbijtb. te Norg, Willem Hemlvk af

Hemming, eerst te Emmen, later te Peize, Melchiok van Arnhem , te Bolde, Eilabdus Huismak, te Vries, Hebmanus Johannis, te Kol. derveen, Gebabdus Muilebt, te Vleddcr, Albertus Dwitervs. te Boswinkel, Hebmanus Bkedewech, te Schoonebeek en Herman Alebs, te Diever. Zijn er daaronder geweest, die uit laakbare bijoogmerken overgingen, niet van allen is dat te denken. Er waren er natuurlijk ook onder, die, reeds lang in 't geheim de Hervorming waren toegedaan en zich ook uit volle overtuiging hare voorstanders verklaarden, toen er in 1598 geen reden voor bestond om, als vreesachtigen, die overtuiging nog langer te verzwijgen of te verbloemen. Van dezen mag met grond voorondersteld, ja met goede redenen gedacht worden, dat zij ook hunne gemeenten in den geest van 't Evangelie hebben onderwezen en opgeleid, en alzoo niet in geringe mate de vestiging der Hervorming in dit gewest hebben voorbereid.

Dat voorts ook meer jongelingen, uit Drenthe zelf afkomstig, gelijk onze Alting, zich geneigd gevoelden tot de Hervorming en 't predikambt in de Hervormde kerk, daarvoor strekt ook Johannes Zuidlareus ten bewijze. Zijn naam wijst duidelijk genoeg op de plaats zijner geboorte. Vóór 1575 was hij predikant te Pilsum in Oost-Friesland; in dat jaar werd hij te Emden beroepen, waar hij ook gehoor aan gaf. Men leest iets over hem in E. Meiners, O.-Frieil. kerk. geeeh., (Gron., 1738 I, bl. 460.

Trouwens, waarom zou juist Drenthe onbekend zijn gebleven met het groot e werk van Gods genade, dat van Witte nberg uitging? Zoo geheel afgesloten van de overige beschaafde Christelijke wereld moet niemand zich het toenmalige Drenthe denken, dat er het licht, door Luther ontstoken, niet is kunnen binnendringen, al werd het destijds oojj nog aan twee zijden door ondoorwaadbare veenen begrensd. Stond in die dagen 't r\jk en welvarend Groningen in drukke handelsbetrekking met het graafschap Bentheim, met Munster en 't overige Westalen, de naaste landweg, die daarvoor door zijne kooplieden bereisd konde worden, was geen ander, kan die nog van Kocvorden over het Eldersveld, Kolde en Vries, of meer oostwaarts, over Emmen , Gieten en Zuidlaren, d. i. met andere woorden door geheel Drenthe in z$i volle langt» loopt, Zveuzoo kon uit Overijssel en de neg neer'

Sluiten