Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

qraf, h oe ruim van aanleg het ook worden mocht, ondergronds werd aangelegd. Terecht heeft men de opmerking gemaakt, dat de overdekking der ondergrondsche ruimten aanvankelijk onbekwaam is geweest een bovenbouw van eenige importantie te dragen n. Een bovenbouw van architectonische beteekenis ontstond eerst, toen de koene daad werd volvoerd den geheelen grafbouw bovengronds te plaatsen (graf Nakada). Deze daad was de geboorte van de monumentale grafbouwkunst in Egypte. Haar wording in het verborgene, ondergronds, moge nu wat nauwkeuriger worden geteekend 12.

De oorspronkelijke groeve was van ronden, ovalen, of meer rechthoekigen vorm. Ze is in verschillende gevallen met hout overdekt geworden en wel in den vorm van takken of planken, die in de zijwanden werden geboord of op een verdiepten grafrand werden gelegd, tot ondersteuning der zandvulling. Ook een bijzondere binnenbouw, bestaande uit een raamwerj< van hout, waarin de doode werd gelegd, is geconstateerd. De dekking ervan geschiedde met matten. De ruimte rondom dezen binnenbouw was bestemd en is gebruikt voor de bijgaven. In deze eigenaardigen binnenbouw schijnt een goedkoope navolging van de lijkkist (die in verband met de schaarschte aan hout kostbaar was), te moeten worden gezien. In de geschiedenis van den egyptischen grafbouw is dit houten binnenwerk evenwel meer nog interessant, juister misschien van beteekenis, in verband met de later te bespreken koningsgraven te Abydos, waarin houten grafkamers zijn geconstateerd.

Uit de oorspronkelijke groeve is voortgekomen een ondergrondsche grafbouw, waarbij als materiaal voor de muren vooral kleisteen, in verschillende gevallen ook breuksteen, werd toegepast. De wanden der groeve werden ermede bekleed, voor de gemakkelijke opmetseling evenwel meestal de kuil eerst vergroot en de werkruimte daarna weer dicht gemaakt. De binnenbemetseling werd vervolgens met klei bepleisterd en glad gemaakt. In Hierakonpolis (Kom el-Ahmar) zijn deze wanden, voor het eerst in de geschiedenis van den Egyptischen grafbouw, van muurschilderingen voorzien 13.

Dat deze ééncellige ondergrondsche grafbouw, die aanvankelijk een houten, later een gewelfde kleisteen- (ook wel breuksteen-)

Sluiten