Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

hoofd stond. Dan berustte de macht in handen der Staten, en van daar bij de stedelijke vroedschappen. De gewone burgerij had nergens eenigen invloed. De vroedschappen waren gesloten colleges, stierf een lid dan benoemden de overigen een nieuw. De vrijheid bestond dus alleen voor de machthebbers, alle anderen hadden slechts te gehoorzamen.

2. De binnenlandsche politiek van De Wit is eigenlijk in het bovenstaande al geschetst. Elk gewest bedisselde zijn eigen zaken, de éénheid van het land werd ondergraven, er bestonden eigenlijk 7 republiekjes, die elkaar als bondgenooten beschouwden en behandelden.

Het machtige Holland, finantieel het sterkst, voerde van zelf den boventoon. In dat Holland was Amsterdam als rijkste koopstad weer het voornaamste. Vandaar dat De Wit steeds heeft getracht met de Amsterdamsche burgemeesters goed bevriend te blijven. Zijn huwelijk met Wendela Bicker, dochter van een dier regenten, wees in die richting.

Volkomen miskenden de heeren de positie van het Oranjehuis. Zonder nu direct te zeggen, dat ze den jongen prins haatten, kan men aannemen, dat ze hem overbodig vonden • en zich geen rekenschap gaven, wat Oranje voor het volk had beteekend en nog waard was.

3. Dit kan blijken uit de maatregelen tegen Oranje genomen. Daar is het beruchte besluit van 1654, de Acte van Seclusie (uitsluiting). De Staten van Holland sluiten hierbij met name het Oranjehuis uit van het stadhouderschap in hun gewest.

Het onaangename is bovenal geweest, dat dit besluit onder buitenlandsche, Engelschen invloed is genomen. Cromwell, toen Lord-Protector, wenschte niet, dat verwanten van het huis Stuart tot aanzien zouden komen.

Dan is daar het Eeuwig Edict van 1667. Nu werd eenvoudig het geheele ambt van stadhouder afgeschaft. Een middenpartij dreef dit door, geleid door Amsterdam en Haarlem. De mogelijkheid van een militair ambt stond nu voor den prins open !

4. De buitenlandsche politiek van Jan de Wit was vrij eenvoudig. Hij hoopte op Engeland te steunen tegen Frankrijk en van Lodewijks hulp gebruik te maken tegen Engeland. ,,Balans"politiek, die niet voorzag in het geval, dat we met Engeland en Frankrijk samen aan den slag zouden gaan! De groote vijand was Engeland ! Handelsnijd was de oorzaak, aanleidingen waren er altijd te vinden ! Den eersten

Sluiten